Heet van de naald

In De Standaard van 3 september verscheen een opiniestuk vanuit het ITG:
'Geef ze minder geld en ze zullen wel voor zichzelf leren opkomen!' Volgens Gorik Ooms klopt dat niet: niet voor Wallonië en Brussel, niet voor arme mensen en niet voor arme landen.

Uit tests bij mannen die seks hebben met mannen (MSM) blijkt dat tussen 2% en 15% hiv heeft. Verder weet ongeveer 15% van de hiv-positieve MSM in het uitgaansleven niet dat hij drager is van het virus. Jonge MSM moeten zich hiervan bewust zijn, zegt het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG). Dat ongeveer de helft van de mannen de voorbije 12 maanden een hiv-test liet uitvoeren en 3 op 4 een condoom gebruikte met de laatste losse partner, is volgens Sensoa hoopgevend.

ANTWERPEN - Een zeldzame ziekte door een parasiet die normaal enkel via vervuild water wordt overgedragen, blijkt bij homomannen met hiv ook via seks verspreid te kunnen worden. Bij ons komt ze normaal niet voor, maar dat zou nu wel eens kunnen veranderen. Dat stelde de Taiwanese onderzoeker Chien-Ching Hung vast. Het leverde hem een doctoraat op aan de Universiteit Antwerpen en het Instituut voor Tropische Geneeskunde.

LIMA - Er komt eindelijk beweging in de strijd tegen de ziekte van Chagas, een van die 'verwaarloosde' ziekten waar de farma-industrie geen brood in ziet, maar waar intussen wel acht tot twaalf miljoen mensen mee besmet zijn, ook bij ons. De bestaande (stokoude) geneesmiddelen worden opnieuw in productie genomen, er is een nieuwe aanpak van de behandeling en zelfs uitzicht op nieuwe middelen. Dat bleek op het wereldcongres 'Verwaarloosde ziekten van Latijns-Amerika', dat in de Peruviaanse hoofdstad Lima georganiseerd werd door het Antwerpse Instituut voor Tropische Geneeskunde en zijn Peruviaanse tegenhanger.

Ook in crisistijden, zelfs na een crisis van twintig jaar, is het mogelijk om een performant systeem van volksgezondheid te hebben. Als men inzet op een gestroomlijnd en gecoördineerd aanbod van publieke zorgverlening, met het accent op de eerste lijn. Dat betogen twee vorsers van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in een commentaarstuk in het medische topblad The Lancet van 7 november.

ANTWERPEN - Ook in streken waar menselijke uitwerpselen niet in het water terechtkomen, verspreidt de ziekte bilharzia zich. Bilharzia wordt veroorzaakt door een parasitaire worm, die nochtans contact tussen uitwerpselen en water nodig heeft. Seydou Sow van het Instituut voor Tropische Geneeskunde ontdekte wat er aan de hand is. Door op onderzoek te gaan naar het gedrag van de hurkende mens. Dat onderzoek levert hem op 5 november een doctoraat op, aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

RIO DE JANEIRO - Bruno Gryseels en Tine Huyse, twee wetenschappers van het Antwerpse Instituut voor Tropische Geneeskunde en de K.U.Leuven, demonstreerden een uniek evolutionair experiment: hoe een worm die op mensen parasiteert, vanuit Afrika Zuid-Amerika veroverde.
Beide vorsers scheepten tussen Salvador de Bahia en Rio de Janeiro in op het zeilschip 'Stad Amsterdam'. Deze ranke clipper doet voor het VPRO-Canvasprogramma "Beagle - In het kielzog van Darwin" de historische reis van Darwin over.

Het internationale onderzoeksconsortium 'Stop Buruli' gaat in een gecoördineerde actie hoogstnodig onderzoek te velde doen naar een 'vergeten' ziekte, Buruli ulcus. Buruli ulcus is een besmettelijke ziekte die in de tropen en subtropen jaarlijks duizenden kinderen treft, maar toch veronachtzaamd wordt. Ze veroorzaakt open zweren en misvormingen, en is zeer moeilijk te genezen. De gezamenlijke aanpak van deze 'weesziekte' door zeven instituten heeft al resultaten opgeleverd.

In ontwikkelingslanden circuleren geneesmiddelen waarvan de kwaliteit beneden de norm is. Dat is een ernstig probleem voor de volksgezondheid. Soms is de concentratie van de ingrediënten te hoog of te laag, soms zijn ze vervuild, soms zijn de ingrediënten van lage kwaliteit, of instabiel, soms is de verpakking ongeschikt. Soms worden geneesmiddelen zelfs vervalst. Er zijn allerlei oorzaken voor de lage kwaliteit. Geneesmiddelen voor de export moeten niet altijd aan dezelfde regels voldoen als die voor het binnenland, terwijl de regelgevende instanties in minder ontwikkelde landen vaak onvoldoende uitgerust zijn om normen te stellen of te handhaven. Van de initiatieven om iets aan het probleem te doen, is het pre-kwalificatie programma van de Wereldgezondheidsorganisatie het bekendste. Dat volstaat echter niet.

Met langwerkend insecticide behandelde hangmatten kunnen een belangrijke bijdrage leveren om malaria onder controle te krijgen in gebieden waar de gebruikelijke middelen slechts een bescheiden effect hebben. Bijvoorbeeld in afgelegen en beboste gebieden van Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika. Dat blijkt uit onderzoek in Vietnam door Ngo Duc Thang, die daarmee op 23 september aan het Instituut voor Tropische Geneeskunde en de Universiteit Antwerpen een doctoraat behaalde.

Viscerale leishmaniase, ook gekend als kala-azar, is een van de onbekendste maar dodelijkste tropische ziektes. Tot nu toe ging men ervan uit dat mensen de enige besmettingsbronnen zijn van de dodelijke parasiet. Maar nader onderzoek in Nepal door Narayan Raj Bhattarai kwam met een onverwachte mogelijke besmettingsbron: geiten. Als dit klopt, zal de bestrijding van de ziekte op een heel andere manier aangepakt moeten worden. Bhattarai behaalde op 24 september met zijn onderzoek een doctoraat aan het Instituut voor Tropische Geneeskunde en de Universiteit Antwerpen.

ANTWERPEN - Wat iedereen zo vreest bij griep - een nieuwe kruising tussen bijvoorbeeld mensengriep en vogelgriep, die beduidend meer slachtoffers maakt dan 'gewone' griep - blijkt intussen gebeurd te zijn bij een van de meest gevreesde parasieten, de schistosoma-worm. Dat melden onderzoekers van het Antwerpse Instituut voor Tropische Geneeskunde en de K.U.Leuven in het gereputeerde vakblad PLoS Pathogens.

Het Fonds InBev-Baillet Latour huldigt ITG-onderzoekers voor innovatief onderzoek naar verwaarloosde tropische ziekten. De onderzoekers stellen het multidisciplinair onderzoekcentrum GeMInI voor.