Ga naar hoofdinhoud

Congo maakt werk van eliminatie slaapziekte

DRC, ITG en internationale partners presenteren innovatieve aanpak van dodelijke ziekte tijdens nationale dag in Kinshasa

31-01-18

Afbeelding 1/1 : Behandeling van patiënten met slaapziekte / © PATH - Georgina Goodwin

Op 31 januari lanceert dr. Oly Ilunga, minister van Volksgezondheid van de Democratische Republiek Congo (DRC), de eerste nationale dag van de humane Afrikaanse trypanosomiase (HAT), oftewel slaapziekte. Minister Ilunga stelt de nationale strategie voor die de ziekte naar de geschiedenisboeken moet verwijzen, met nieuwe technologie en opsporingmethodes. Het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) coördineert de internationale steun aan het initiatief, onder meer van de Belgische ontwikkelingssamenwerking en de Bill & Melinda Gates Foundation.

Slaapziekte is een van ’s werelds meest fatale en verwaarloosde ziekten. De aandoening wordt overgebracht door de tseetseevlieg en is dodelijk zonder behandeling. Bijna 85% van de gevallen komt voor in Congo, maar volgehouden inspanningen hebben het aantal nieuwe gevallen teruggebracht van 27.000 in 1996 tot minder dan 2.200 in 2015. België heeft significant bijgedragen aan dit succes, zowel financieel als wetenschappelijk.

De inspanningen om slaapziekte definitief uit te schakelen, worden geschraagd door de London Declaration on Neglected Tropical Diseases van 2012. Die internationale verklaring had als doel om tien verwaarloosde tropische ziekten te elimineren, waaronder slaapziekte. Voor deze ziekte heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) een streefdoel vooropgesteld van minder dan één geval per 10.000 inwoners in gekende risicogebieden en minder dan 2.000 nieuwe gevallen per jaar wereldwijd. Congo gaat er vol voor om die doelstelling te halen. Met steun van het ITG en andere partners tracht het er daarnaast voor te zorgen dat tegen 2025 helemaal geen mensen meer besmet worden in 90% van de gezondheidszones in Congo waar slaapziekte voorkomt.

“Wij dragen de zwaarste last aan nieuwe gevallen van slaapziekte en nemen daarom het initiatief in de strijd tegen een ziekte die enkel Sub-Sahara-Afrika treft,” aldus minister van Volksgezondheid dr. Oly Ilunga Kalenga.

De nieuwe eliminatie-strategie

Het nationaal slaapziekteprogramma PNLTHA neemt het voortouw in de bestrijding van slaapziekte. Samen met het PNLTHA heeft het ITG in  de afgelopen jaren een nieuwe aanpak   getest die momenteel over heel Congo wordt uitgerold. Een reeks technologische ontwikkelingen staan daarbij centraal: nieuwe sneltesten, efficiëntere vliegenvallen en digitale technologie om nieuwe gevallen op te sporen en bevestigen.

Kleine mobiele teams gaan van deur tot deur in afgelegen provincies en kunnen zo jaarlijks drie miljoen mensen screenen. Decennialang gebeurde de screening met terreinwagens, omdat ’s werelds meest gebruikte slaapziektetest een koude keten en elektriciteit vereist. Deze CATT (Card Agglutination Test for Trypanosomiasis) werd 40 jaar geleden door het ITG ontwikkeld en wordt er nog steeds geproduceerd. Met de komst van sneltesten kunnen kleinere teams nu per motorfiets op zoek naar nieuwe gevallen. Gaandeweg moeten gezondheidscentra de screening overnemen. Deze integratie in de basisgezondheidszorg is cruciaal voor de duurzaamheid van de inspanningen.

“Naast het actief opsporen van nieuwe gevallen, moeten meer en meer gezondheidscentra slaapziekte kunnen herkennen, diagnosticeren en rapporteren. Na eliminatie blijft het belangrijk om een oogje in het zeil te houden, want het verleden heeft aangetoond dat slaapziekte weer opflakkert als we de aandacht laten verslappen. De basisgezondheidszorg versterken, heeft daarnaast ook een positieve impact op de bestrijding van andere infectieziekten en de volksgezondheid in het algemeen,” zegt Yves Claeys, coördinator van het HAT-programma aan het ITG.

Partners: zwaargewichten zetten schouders onder eliminatie

Naast het PNLTHA werkt het ITG samen met Congolese wetenschappelijke instellingen als het Institut National de Recherche Biomédicale, l’ École de Santé Publique - Université de Lubumbashi en het Centre de Recherche Sanitaire de Kimpese. De Liverpool School of Tropical Medicine en het Program for Appropriate Technology in Health (PATH) maken ook deel uit van het door het ITG gecoördineerde consortium. Het Drugs For Neglected Disease initiative (DNDi) en farmabedrijf Sanofi ontwikkelden fexinidazole, een goed werkende behandeling in tabletvorm die in 2019 beschikbaar wordt. De Belgische Ontwikkelingssamenwerking en de Bill & Melinda Gates Foundation steunen het initiatief en investeren ieder jaarlijks ongeveer 3 miljoen euro in de strijd tegen slaapziekte. Zij kondigden hun samenwerking in 2017 aan tijdens een top over verwaarloosde ziekten van de Wereldgezondheidsorganisatie in Genève.

Link

Slaapziekteonderzoek door het ITG

Meer nieuws over

PUBLIC HEALTH     BUITEN LAND