Switching the Poles — een disruptieve kijk op ontwikkelingssamenwerking

De ontwikkelingssamenwerking vertoont een trend naar gelijkwaardige partnerships. Het ITG gaat een fundamentele stap verder met zijn ‘switching the poles’-filosofie: laat je Zuidpartners maximaal het heft in eigen handen laten nemen. Tientallen organisaties hebben dat al gedaan. 

Ontwikkelingshulp als een geldkraan die rijke landen naar eigen inzicht opendraaien om arme landen te helpen is iets uit vervlogen dagen. We hebben geleerd dat je mensen geen vis maar een hengel moet geven of — beter nog — hen moet leren die hengel zelf te maken. Maar zelfs dat is nog te paternalistisch.

Duurzaam ontwikkelingswerk helpt landen met beperkte middelen zelf uitmaken welke toekomst ze willen, hoe ze die kunnen bereiken, en in stand houden als de hulp ooit wordt afgebouwd. Dat is ‘switching the poles’: de regie verschuiven naar het zuiden. Al jaren investeert het ITG in de medische en wetenschappelijke kunde van zijn Zuidpartners. Dat lijkt ons de enige weg naar een duurzame, betere toekomst. Switching the poles is een speerpunt van prof. Bruno Gryseels, sinds 1995 directeur van het Instituut. Gryseels ondertekende in 1998 het eerste raamakkoord tussen het ITG en het Belgische Directoraat-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking dat de capaciteitsversterking van onze partners sindsdien financiert.

Switching the poles is ook een zaak van eigenbelang. Wereldwijd worden de gezondheidsuitdagingen mee bepaald door klimaatverandering, mondialisering, verstedelijking en landschapsverstoring. Die fenomenen houden niet op bij landsgrenzen. Samen met onze westerse levensstijl exporteren wij welvaartsziekten als obesitas of diabetes naar het zuiden. Andersom brengen toeristen en migranten nieuwe infectieziekten mee naar het steeds warmere noorden, dat almaar aantrekkelijker wordt voor exotische insecten. Goed mogelijk dat wij de medische ervaring van onze zuidpartners straks nog kunnen gebruiken. En dan zijn de polen pas echt omgedraaid.