AFRIKA
  NOORD-AFRIKA  |   AFRIKA TEN ZUIDEN VAN DE SAHARA  |   OOSTELIJKE HELFT VAN AFRIKA  |   EILANDEN  |   MALARIAPREVENTIE  |   DIARREE  |   VACCINATIES    
       
  NOORD-AFRIKA

Er is geen malariarisico en er zijn geen preventieve maatregelen nodig in ALGERIJE (er was vroeger een uiterst beperkt malariarisico door Plasmodium vivax, met name in de 6 zuidelijke en zuidoostelijke regio's, namelijk Adrar, El Oued, Ghardaia, Illizi, Ouargla en Tamanrasset; uitzonderlijk is er nog een geval van lokale besmetting door Plasmodium falciparum in het uiterste zuiden), noch in MAROKKO, noch in LIBIE, TUNESIE, en de WESTELIJKE SAHARA. In EGYPTE is er geen malariarisico meer voor de reizigers. Er is enkel een uiterst beperkt malariarisico in het Sennoris district in de El Faiyûm regio, van juni tot oktober (sinds 1998 zijn er daar géén gevallen meer geweest). Voor mensen die in primitieve omstandigheden overnachten in de genoemde risicogebieden in Algerije en Egypte zijn de maatregelen tegen muggensteken ‘s avonds en ‘s nachts voldoende.
 
       
  AFRIKA TEN ZUIDEN VAN DE SAHARA

[ http://www.mara.org.za --> maps --> information on maps ].

1.  WESTELIJKE HELFT VAN AFRIKA EN CONGO (KIN.)

Angola, Benin, Burkina Faso, Centraal Afrikaanse Republiek, Congo-Brazzaville, Congo-Kinshasa (ex-Zaïre), Gabon, Gambia, Ghana, (Equatoriaal) Guinea, Guinea (Conakry), Guinea Bissau, Ivoorkust, Kameroen, Liberia, Mali, Mauritanië, Niger, Nigeria, Sao Tome en Principe, Senegal, Sierra Leone, Togo, Tsjaad.

Er is een belangrijk malariarisico (tenzij anders staat aangeduid).
Voor de beschermende maatregelen zie NOTA 1.


Mauritanië (*): Er is geen malariarisico in de noordelijke provincies: Dakhlet-Nouadhibou en Tiris-Zemour. Er is reëel malariarisico beneden de 22ste noorderbreedtegraad (en dus ook in de hoofdstad Nouackchott). In de provincies Adrar en Inchiri (gelegen tussen de noordelijke en zuidelijke provincies) is er malariarisico tijdens het regenseizoen (van juli tot oktober). NOTA 1 is van toepassing.
 
       
  2.  OOSTELIJKE HELFT VAN AFRIKA

Burundi, Comoren, Djibouti, Erythrea, Ethiopië, Kenya, Madagascar, Malawi, Mayotte (Fr), Mozambique, Oeganda, Rwanda, Soedan, Somalië, Tanzania (en Zanzibar en Pemba), Zambia, Zimbabwe.

Er is belangrijk risico voor malaria (behalve in de bepaalde gebieden die in de tekst hieronder beschreven worden.)
Voor de beschermende maatregelen zie NOTA 1.

Erythrea, Ethiopië (*): geen risico boven de 2000 m, dus ook geen risico in de hoofdsteden.

Kenya (*): er is normaal gesproken geen tot zeer weinig risico in Nairobi. Er is belangrijk risico in alle gebieden beneden de 1500 m, en het risico is lager (maar sterk wisselend en zeker niet geheel afwezig) boven de 1500 m. Er is geen risico in de hooggelegen gebieden boven 2500 m in de volgende provincies: Central, Rift Valley, Eastern, Nyanza en Western Provinces. De meeste reizigers zullen echter meerdere gebieden doorkruisen en zullen dus maatregelen moeten nemen om zich tegen malaria te beschermen.

Malawi (*): hoewel er risico is het ganse jaar in het ganse land (WGO), is het risico het grootste van november tot april in de gebieden beneden de 500-1000 m langs Lake Malawi.

Soedan (*): er is belangrijk malariarisico in het centrale en zuidelijke deel van het land; in het noordelijke landsgedeelte is het risico laag en seizoensgebonden; het risico is hoger langsheen de Nijl ten zuiden van het Nasser-meer. Aan de kust (Rode Zee) is het risico zeer beperkt.

Somalië: er is malariarisico het ganse jaar door in het ganse land; in het noordelijke landsgedeelte is het risico laag en seizoensgebonden; het risico is groter in het centrale en zuidelijke deel van het land.

Tanzania (*): alleen malariarisico beneden de 1800 m. De meeste reizigers zullen echter meerdere gebieden doorkruisen en zullen dus maatregelen moeten nemen om zich tegen malaria te beschermen. Op de eilanden Zanzibar en Pemba is er malariarisico, maar in mindere mate (de situatie kan er nog gemakkelijk verergeren).

Zimbabwe (*): er is het ganse jaar risico voor malaria in de gebieden lager gelegen dan 600 m. (o.a. vallei van de Zambezi en Victoria Falls). Er is risico voor malaria van november tot juni in de gebieden gelegen op 600-1200 m hoogte. Er is geen tot verwaarloosbaar risico in de steden Harare en Bulawayo, en op de hoogvlakte tussen deze twee steden.
De meeste reizigers zullen echter meerdere gebieden doorkruisen en zullen dus tabletten moeten nemen om zich tegen malaria te beschermen.

 
       
  3.  HET ZUIDELIJK DEEL VAN AFRIKA (in deze streek is er ook een frequent probleem van "African Tick Fever", koortsende aandoening door Rickettsia africae)

Botswana (*): risico voor malaria van november tot mei/juni in de noordelijke grensprovincies, boven de 21° zuiderbreedte, (met name in de districten/subdistricten: Boteti, Chobe, Ngamiland, Okavango, Tutume). Geen risico voor malaria in de andere gebieden. NOTA 1 is van toepassing. Van juni tot oktober moet men enkel antimugmaatregelen toepassen tussen zonsondergang en zonsopgang. Bij koorts steeds aan de mogelijkheid van malaria denken!

Lesotho: geen malariarisico.

Namibië (*): er is enkel risico voor malaria in de Noordelijke helft van het land:
(1) het ganse jaar door in een strook van 100-150 km langsheen de grens met Angola; met name in de Caprivi-provincie, de Okavango-provincie (het gebied ten zuiden van de Kavango-rivier) en de Kunene-provincie (langsheen de Kunene-rivier); NOTA 1 is dan van toepassing.
(2) van november tot mei/juni in de overige noordelijke provincies Oshana, Oshikoto, Omusati en Ohangwena en in de wat meer centraal gelegen provincies Omaheke en Otjozondjupa. In het Etosha National Park is er ook malariarisico van november tot mei/juni. NOTA 1 is van toepassing. Van juni tot oktober moet men wel antimugmaatregelen toepassen tussen zonsondergang en zonsopgang, en bij koorts ook aan de mogelijkheid van malaria denken.

Swaziland (*): er is enkel risico voor malaria in de laaggelegen gebieden in de oostelijke helft van het land, vooral in Big Bend, Mhlume, Simunye en Tshaneni.

Zuid-Afrika (*):
Er is geen risico in het overgrote deel van het land. Er is risico voor malaria - het ganse jaar door - vooral in de zomermaanden van oktober tot mei, maar er zijn ook gevallen in de winter - in de droge savanne-gebieden (buiten de grote steden) in het uiterste noorden en noordoosten van het land aan de grens met Botswana, Zimbabwe en Mozambique: dit is in de laaggelegen regio’s in de Northern Province (Limpopo), in het noordoostelijke deel van de provincie Mpumalanga (het vroegere Transvaal), het Krügerpark inbegrepen, en het noordoostelijke deel van KwaZulu/Natal (tot aan de Tugela-rivier ten zuiden van de stad Richard’s Bay). NOTA 1 is van toepassing, en dit van oktober tot mei. Van juni tot september moet men wel antimugmaatregelen toepassen tussen zonsondergang en zonsopgang en bij koorts ook aan de mogelijkheid van malaria denken.
Zie de kaart voor de details : http://www.malaria.org.za/Malaria_Risk/Risk_Maps/risk_maps.htm
 
 
       
  4. OP VOLGENDE EILANDEN zijn er geen maatregelen tegen malaria nodig

Azoren & Madeira (Portugal), Kanarische Eilanden (Spanje), Reunion (Fr), Seychellen, Sint Helena (UK), Mauritius en op de meeste Kaapverdische eilanden.
Er bestaat wel een zeer beperkt malariarisico op het Sao Tiago Island (van de Kaapverdische eilanden) van augustus tot november. Indien men hier op primitieve wijze de nacht doorbrengt zijn de antimugmaatregelen tussen zonsondergang en zonsopgang voldoende (bij koorts ook aan de mogelijkheid van malaria denken); er wordt geen chemoprophylaxe meer aangeraden door de WGO.
 
       
  MALARIAPREVENTIE

Om optimaal tegen malaria beschermd te zijn, is het essentieel om 's avonds en 's nachts maatregelen te nemen tegen muggensteken. Bij overnachting in primitieve omstandigheden moet men het muggennet impregneren met permethrine of deltamethrine, een stof die muggenafstotend en muggendodend werkt.

(*) Algemene maatregel voor eventuele malariavrije zones:
Personen die overdag een malariagebied bezoeken en die 's avonds in goede hotels verblijven, lopen geen risico en moeten geen malariatabletten innemen, maar ze dienen steeds een muggenrepellent (muggenwerend product voor de huid) op zak te hebben, in geval ze niet op tijd in het hotel kunnen zijn 's avonds, bijvoorbeeld omwille van problemen zoals ziekte, panne enz. Ook bij een trip of een safari in de vroege ochtend, 's avonds of 's nachts dient men de muggenrepellent (muggenwerend product voor de huid) overvloedig aan te brengen.

NOTA 1

MALARONE® (1 tablet per dag vanaf 1 dag voor vertrek tot 7 dagen na terugkeer) OF DOXYCYCLINE® (1 tablet per dag vanaf 1 dag voor vertrek tot 4 weken na terugkeer; soms kan een tolerantietest van enkele dagen aangewezen zijn) OF LARIAM® (1 tablet éénmaal per week, te starten enkele weken voor vertrek tot 4 weken na terugkeer) zijn de eerste keuze antimalariageneesmiddelen.
Om een werkzame hoeveelheid LARIAM® in het bloed te hebben bij aankomst in het malariagebied, start men dit product best steeds 2 tot 3 weken voor vertrek. Personen die dit product nog nooit eerder ingenomen hebben, moeten in elk geval 2-3 weken op voorhand gestart zijn, om eventuele nevenwerkingen op te vangen (duizeligheid, slapeloosheid, nachtmerries, opwinding, onverklaarbare angst, hartkloppingen). Lariam wordt niet voorgeschreven indien de arts oordeelt dat er tegenindicaties bestaan (zwangerschapswens, epilepsie, depressie, of hartritmestoornissen waarvoor bepaalde geneesmiddelen zoals bètablokkers, calciumantagonisten of digitalis worden ingenomen) of tenzij u bij een vroegere gelegenheid dit geneesmiddel niet hebt verdragen. U neemt het geneesmiddel verder tot 4 weken na thuiskomst. Indien Lariam goed verdragen wordt, kan het indien nodig gedurende vele maanden en zelfs jaren worden ingenomen.
Voor een korte reis is de inname van het meestal zeer goed verdragen MALARONE® een uitstekende keuze. In afgewogen gevallen mag Malarone vele maanden ingenomen worden, maar hou rekening met de snel oplopende kostprijs.
DOXYCYCLINE
(100 mg per dag, te starten de dag voor vertrek, en in te nemen tot 4 weken na thuiskomst). Doxycycline moet zittend worden ingenomen met veel vloeistof of tijdens de maaltijd. Doxycycline kan soms aanleiding geven tot fototoxiciteit en schimmelinfecties in de mond of genitaliën. Doxycycline mag meerdere maanden worden ingenomen.
Dit alles dient individueel met de arts of de arts van het reisadviescentrum besproken te worden.

 
       
  DIARREE

DIARREE is een frequent probleem op reis. Zelfs wanneer men in goede omstandigheden reist, ontsnapt men er niet steeds aan. Enkele raadgevingen en de juiste geneesmiddelen in de reisapotheek zijn zeer nuttig. Raadpleeg in elk geval de algemene tekst over reizigersdiarree. Daar worden de maatregelen besproken om diarree te voorkomen, en indien nodig correct te behandelen.
 
 
       
  DENGUE

In Afrika kan Dengue-koorts voorkomen. Preventie = antimugmaatregelen toepassen overdag. Raadpleeg in elk geval de tekst over dengue. Meer info: http://www.reisgeneeskunde.be & consulteer de wereldkaart op http://www.who.int/ith ® "disease distribution maps".
 
   
       
  VACCINATIES

GELE KOORTS vaccinatie is vereist voor alle landen waar gele koorts kan voorkomen (http://www.who.int/ith/en/index.html® disease distribution maps). Niet alle landen eisen dit steeds, maar de maatregel dient ook - naast de geboden bescherming - om alle problemen aan grensovergangen of bij transit doorheen een ander land te vermijden.
Vaccinatie is derhalve nodig voor: Angola, Benin, Burkina Faso, Burundi, Centraal Afrikaanse Republiek, Congo-Brazzaville, Congo-Kinshasa, Ethiopië, Gabon, Gambia, Ghana, Equatoriaal Guinea, Guinea (Conakry), Guinea Bissau, Ivoorkust, Kameroen, Kenya (laag risico in de steden Nairobi en Mobasa; vanaf de leeftijd van 9 maanden), Liberia, Mali (*), Mauritanië (*), Niger (*), Nigeria, Oeganda, Rwanda, Sao Tome en Principe, Senegal, Sierra Leone, Soedan (een certificaat is vereist voor reizigers vanaf de leeftijd van 9 maanden afkomstig van een gebied waar gele koorts kan voorkomen en kan vereist zijn voor reizigers die Soedan verlaten), Somalië, Tanzania en Zanzibar, Togo, Tsjaad (*).
(*) voor alle reizigers vanaf de leeftijd van 9 maanden die naar de zuidelijke gebieden van de Saharawoestijn reizen.
Een aantal landen (waar géén gele koorts voorkomt) eisen enkel gelekoortsvaccinatie indien men reist vanuit of doorheen één van de bovenvermelde landen (dus niet indien men vanuit België reist):
Algerije, Botswana, Djibouti, Egypte (luchtvaartpassagiers in transit afkomstig van een gebied waar gele koorts kan voorkomen en die niet in het bezit zijn van een certificaat mogen de luchthaven niet verlaten), Kaapverdische eilanden, Lesotho, Libië, Madagascar, Malawi, Mauritius, Mozambique, Namibië, Reunion, Seychellen, Sint Helena, Swaziland, Zambia, Zimbabwe, Zuid-Afrika.
- Op reis gaan naar Afrika is verder een ideale gelegenheid om zich in orde te stellen met de TETANOS-, DIFTERIE-, KINKHOEST-, MAZELEN- en POLIOVACCINATIE.
- Iedereen die naar Afrika reist, ongeacht de duur en de omstandigheden, moet tegen HEPATITIS A beschermd zijn. Indien men in minder goede hygiënische omstandigheden reist, frequent of langdurig (bijvoorbeeld vanaf 2 - 3 weken) in het buitenland verblijft (zelfs indien in goede hygiënische omstandigheden) is ook vaccinatie tegen BUIKTYFUS aangeraden. In vele omstandigheden dient vaccinatie tegen HEPATITIS B ook te worden aangeraden. Voor verdere details zie de algemene tekst over VACCINATIES.
- In specifieke omstandigheden dient vaccinatie tegen HONDSDOLHEID en MENINGOKOKKEN ACWY MENINGITIS te worden overwogen.
Dit alles dient individueel met uw arts of de arts van het reisadviescentrum besproken te worden.