MIDDEN AMERIKA -
CARAIBEN
http://www.paho.org/English/HCP/HCT/malaria_PPTindex.htm
BELIZE: Er is geen malariarisico in het centrum van de grote steden.
Er heerst malariarisico, nagenoeg uitsluitend door P. vivax, in alle districten,
maar varieert van streek tot streek. Hoog risico in de districten Toledo en Stan Creek; matig risico in
het district Cayo en laag risico in het
Belize district en de districten Corozal en Orange Walk. Er werd geen resistente P. Falciparum
genoteerd. Bij
avontuurlijke reizen buiten het centrum van de grote steden en op het
platteland is er malariarisico (vooral in het zuidelijke gedeelte) en
gelden de aanbevelingen voor de preventie van malaria besproken in NOTA
1.
CARAIBEN: Er is geen enkel malariarisico, behalve in
HAITI (zie verder) en (in zeer beperkte mate) in de DOMINICAANSE
REPUBLIEK & JAMAICA - Kingston. (zie verder).
COSTA RICA: Er is geen noemenswaardig
malariarisico in een groot deel van het land. Er is geen malariarisico in
gebieden gelegen boven de 500 m, en ook niet in de steden. Gedurende het
ganse jaar is er matig risico voor malaria (nagenoeg
uitsluitend de goedaardige vivax-malaria) in de provincie Limón met het hoogste risico in
het canton Matina.
Verwaarloosbaar tot geen risico in de andere cantons van het land. Hier
gelden enkel voor een avontuurlijk verblijf op het
platteland de aanbevelingen besproken in NOTA 1.
CUBA: Er is geen enkel malariarisico.
DOMINICAANSE
REPUBLIEK: In het grootste deel van het land is er geen risico voor
malaria. Er is een beperkt malariarisico op het platteland. Voor een goed
georganiseerde toeristische reis in eerste klasse hotels zijn er geen
maatregelen nodig. In de provincies grenzend aan Haïti (vooral in de
westelijke provincies Dajabon, Elias Pina en San Juan) is het malariarisico
groter.
Sporadisch worden er gevallen van Plasmodium falciparum malaria gesignaleerd
in de provincie Altagracia, zelfs bij reizigers die in goede hotels
verbleven (Punta Cana). Extra aandacht voor de antimugmaatregelen van
valavond tot zonsopgang is hier aangewezen. Personen die na zonsondergang
toch vele uren buiten de hotelzone zullen doorbrengen of nog tot 's avonds
laat excursies dieper in het binnenland zullen maken, kunnen overwegen
Nivaquine te nemen (zie NOTA 1). Voor een avontuurlijk verblijf op het platteland (in
heel het land – maar vooral in de westelijke grensprovincies) dient de toepassing van
de aanbevelingen besproken in NOTA 1 overwogen te
worden. In geval van koorts bij terugkeer uit de Dominicaanse Republiek
dient ook steeds van bij het begin aan malaria te worden gedacht.
EL SALVADOR: Er is bijna geen malariarisico
meer in El Salvador, en zeker niet in de gebieden gelegen boven de 600 m,
en ook niet in de grote steden. Enkel in de laaggelegen gebieden van de
provincie Santa Ana, aan de grens met Guatemala is er beperkt
malariarisico (uitsluitend de goedaardige vivax-malaria); daar gelden voor
een avontuurlijk verblijf op het platteland de aanbevelingen ter preventie
van malaria besproken in NOTA 1. WHO: alleen antimugmaatregelen.
GUATEMALA: Er is geen
malariarisico in de hoofdstad, noch in de gebieden gelegen boven de 1500
m. Er is enkel malariarisico (hoofdzakelijk door P. vivax, de goedaardige
vorm van malaria) in de landelijke laaglandgebieden (beneden
1500 m):
Matig risico in de departementen Escuintla en Izabal, er is laag
risico in de departementen Alta Verapaz, Baja Verapaz, Chiquimula, Petén, Quiché (Ixcan) en
Suchitepéquez.
Enkel bij
een avontuurlijk verblijf op het platteland in het noordelijk grensgebied
met Mexico en Belize (Petén) gelden de aanbevelingen voor de preventie van
malaria besproken in NOTA 1.
HAITI: Er is malariarisico
(uitsluitend door P. falciparum, de gevaarlijke vorm van malaria - nog
steeds chloroquinegevoelig tot op heden) het ganse jaar door in het hele
land, ook in de kust- en grensgebieden. Het risico is zeer laag in de
voornaamste stedelijke wijken van Port-au-Prince. Hier zijn bij overnachten in primitieve
omstandigheden de maatregelen en inname van tabletten nodig zoals
besproken in NOTA 1.
HONDURAS: Er is geen malariarisico in
de grote steden van Honduras. Er is malariarisico door P. falciparum
(gevaarlijke vorm van malaria) in de landelijke gebieden van de
departementen Colon en Gracias a Dios. Het risico is geringer in
de departementen Atlantida en Olancho. In de landelijke gebieden van het
departement Gracias a Dios is er hoog malariarisico voor
P. vivax (goedaardige malaria); het
risico is matig in de departementen Atlantida, Colon, Islas de la Bahia,
Olancho, Valle en Yoro. Hier gelden voor een
avontuurlijk verblijf op het platteland de aanbevelingen besproken in
NOTA 1. In de overige departementen is er een miniem malariarisico. Hier volstaan de maatregelen
tegen muggenbeten 's avonds en 's nachts. Bij koorts ook steeds aan de
mogelijkheid van malaria denken.
JAMAICA: Dit is een tijdelijke aanbeveling.
Er is sinds eind 2006 zeer beperkt
malariarisico in bepaalde wijken van Kingston (St. Andrew Parish). Extra aandacht voor de antimugmaatregelen van valavond tot zonsopgang is hier aangewezen. Personen
die na zonsondergang toch vele uren buiten zullen doorbrengen, kunnen
overwegen Nivaquine te nemen (zie NOTA 1). In geval van koorts bij terugkeer
uit Jamaica dient ook steeds van bij het begin aan malaria te worden
gedacht.
MEXICO: Er is geen malariarisico in de gebieden boven de
1000 m en dus ook niet in het district van Mexico stad. In de
toeristische gebieden langsheen de kust van Mexico is het malariarisico
ook onbestaande. Voor de overgrote meerderheid van de toeristische reizen
dient men dus geen malariatabletten in te nemen.
Er is matig malariarisico (vivax-malaria), in beperkte haarden in
sommige rurale gebieden in de staten Chiapas & Oaxaca; er is verder zeer
laag risico in de staten Chihuahua, Durango, Nayarit, Quintana Roo en
Sinaloa. Indien men hier in primitieve omstandigheden in
rurale gebieden beneden de 1000 m overnacht, dan gelden de aanbevelingen ter
preventie van malaria besproken in NOTA 1.
NICARAGUA: Er is malariarisico
het ganse jaar door
(overwegend door de goedaardige vivax-malaria) in een aantal gemeenten
(de landelijke gebieden, en ook in de buitenwijken van stedelijke
gebieden). Het risico is matig tot hoog in de gemeenten Chinandega,
Léon, Managua, Matagalpa, Region Autonoma del Atlantico Norte en Region Autonoma
del Atlantico Sur. Hier gelden voor een verblijf in rudimentaire omstandigheden
de aanbevelingen ter preventie van malaria besproken in NOTA 1. Er zijn
wel sporadisch gevallen genoteerd in de andere gemeenten; maar het risico is er laag tot
verwaarloosbaar.
PANAMA: Er is geen malariarisico in de
hoofdstad Panama City, noch in de kanaalzone.
In volgende provincies is
er een laag malariarisico (99% door de goedaardige Plasmodium vivax
vorm) in landelijke gebieden, het ganse jaar door, en enkel hier gelden bij
een avontuurlijke reis de aanbevelingen ter preventie van malaria:
· Ten westen van het Panamakanaal, richting Costa Rica (in de provincies Bocas del Toro (incluis Ngobe Bugle), Chiriqui, Veraguas, het westelijk deel van Panama en Colon) gelden de maatregelen besproken in NOTA 1.
· Ten oosten van het Panamakanaal, richting Colombia (in Darién, San Blas (incluis Embera, Kuna Yala), het oostelijk deel van Panama en Colon) gelden de maatregelen besproken in NOTA 2; hier werd Chloroquine-resistente Plasmodium falciparum gerapporteerd.
In de overige provincies is het risico afwezig tot zeer laag.
Aanbeveling van WGO betreffende gele koorts vaccinatie: "Vaccinatie tegen gele koorts is aanbevolen voor alle reizigers vanaf de leeftijd van 9 maanden die de volgende risicogebieden bezoeken; de provincie Darien, de regio Kuna Yala (het vroegere San Blas), Oost Panama (incluis de districten Chepo, Chiman en Balboa). Dit geldt niet voor Panama City en het gebied rond het Panamakanaal (de vroegere kanaalzone), noch voor de San Blas eilanden.
Vaccinatie tegen gele koorts is verplicht voor reizigers die vanuit een ander land afreizen, waar gele koorts kan voorkomen (Afrika, Zuid-Amerika).
Maatregelen om zich te beschermen tegen muggensteken 's avonds en 's nachts zijn steeds essentieel om zich tegen mogelijke malaria te beschermen. Personen die overdag een malariagebied bezoeken en die ‘s avonds in goede hotels verblijven, lopen geen risico, en moeten geen malariatabletten innemen, maar ze dienen steeds een muggenrepellent (muggenwerend product voor de huid) op zak te hebben, in geval ze niet op tijd in het hotel kunnen zijn ‘s avonds, bijvoorbeeld omwille van problemen zoals ziekte, panne enz. Ook bij een trip of een safari in de vroege ochtend, ‘s avonds of in de nacht dient men de muggenrepellent (muggenwerend product voor de huid) overvloedig aan te brengen. Bij reizen van het avontuurlijke type op het platteland met overnachten in primitieve omstandigheden is het bovendien aan te raden het muggennet te impregneren met permethrine of deltamethrine, een scheikundige stof waardoor er een extra muggenafstotend en muggendodend effect bekomen wordt, en is de inname van malariatabletten nodig:
NB. In vele gebieden in Midden-Amerika (http://www.dtg.org/21.0.html) kan na uitgebreid informatief gesprek met een gespecialiseerde arts, met zorgvuldige evaluatie van het malariarisico in functie van de verblijfsmodaliteiten, toch besloten worden tot het achterwege laten van de chemoprofylaxe (ook voor avontuurlijke reizigers), mits strikte maatregelen tegen muggenbeten van zonsondergang tot zonsopgang, en het meenemen van een malaria-noodbehandeling (Nivaquine®), met begeleidende instructies.
| NOTA 1 |
| NIVAQUINE® 3 tabletten per week, in éénmaal in te
nemen, te starten vanaf 1 week voor vertrek en door te nemen tot 4
weken na thuiskomst. |
| NOTA 2 |
| MALARONE® (1 tablet per dag vanaf 1 dag voor vertrek tot 7
dagen na terugkeer) OF DOXYCYCLINE (1 tablet per dag vanaf 1
dag voor vertrek tot 4 weken na terugkeer; soms kan een
tolerantietest van enkele dagen aangewezen zijn) OF LARIAM® (1 tablet éénmaal per
week, vanaf enkele weken voor vertrek tot 4 weken na terugkeer) zijn de eerste keuze antimalariageneesmiddelen. Om een werkzame hoeveelheid LARIAM® in het bloed te hebben bij aankomst in het malariagebied, start men dit product best steeds 2 tot 3 weken voor vertrek. Personen die dit product nog nooit eerder ingenomen hebben, moeten in elk geval 2-3 weken op voorhand gestart zijn, om eventuele nevenwerkingen op te vangen (duizeligheid, slapeloosheid, nachtmerries, opwinding, onverklaarbare angst, hartkloppingen). Lariam wordt niet voorgeschreven indien de arts oordeelt dat er tegenindicaties bestaan (zwangerschapswens, epilepsie, depressie, of hartritmestoornissen waarvoor bepaalde geneesmiddelen zoals bètablokkers, calciumantagonisten of digitalis worden ingenomen) of tenzij u bij een vroegere gelegenheid dit geneesmiddel niet hebt verdragen. U neemt het geneesmiddel verder tot 4 weken na thuiskomst. Indien Lariam goed verdragen wordt, kan het indien nodig gedurende vele maanden en zelfs jaren worden ingenomen. Voor een korte reis is de inname van het meestal zeer goed verdragen MALARONE® een uitstekende keuze. Malarone mag gerust vele maanden ingenomen worden, maar de kostprijs loopt dan wel snel erg hoog op. DOXYCYCLINE: 100 mg per dag, te starten de dag voor vertrek en in te nemen tot 4 weken na thuiskomst. Doxycycline moet zittend worden ingenomen met veel vloeistof of tijdens de maaltijd. Doxycycline kan soms aanleiding geven tot fototoxiciteit en schimmelinfecties in de mond of genitaliën. Doxycycline mag meerdere maanden worden ingenomen. Dit alles dient individueel met de arts of de arts van het reisadviescentrum besproken te worden. |
DIARREE is een frequent probleem op reis. Zelfs wanneer men in goede omstandigheden reist, ontsnapt men er niet steeds aan. Enkele raadgevingen en de juiste geneesmiddelen in de reisapotheek zijn zeer nuttig.
Raadpleeg in elk geval de tekst over reizigersdiarree. Daar worden de maatregelen besproken om diarree te voorkomen, en indien nodig correct te behandelen.
DENGUE
In Latijns-Amerika komt vrij veel Dengue-koorts voor. Preventie = antimugmaatregelen toepassen overdag. Raadpleeg in elk geval de tekst over dengue. Meer info: zie www.reisgeneeskunde.be & consulteer de wereldkaart - www.who.int/ith ® "disease distribution maps".
• GELE KOORTS vaccinatie is NIET vereist indien u vanuit België vertrekt, tenzij bij een bezoek aan Panama voor de provincie Darièn, de regio Kuna Yala (het vroegere San Blas), Oost Panama (incluis de districten Chepo, Chiman en Balboa). Dit geldt niet voor Panama City en het gebied rond het Panamakanaal (de vroegere kanaalzone). Omdat vele andere landen Panama als een land beschouwen waar gele koorts daadwerkelijk voorkomt, is het veiliger (en adviseren wij dus) om elke reiziger naar Panama tegen gele koorts te vaccineren, zodat er geen problemen zijn bij het binnenkomen van andere landen. Indien u echter vanuit een ander land afreist, waar gele koorts kan voorkomen (Afrika, Zuid-Amerika, zie: http://www.who.int/ith/en/index.html ® disease distribution maps), dient u voor Belize, Guatemala, Haïti, Honduras, Nicaragua en Panama wel gevaccineerd te zijn en dit vanaf de leeftijd van 1 jaar; voor El Salvador vanaf de leeftijd van 6 maanden en voor Costa Rica vanaf de leeftijd van 9 maanden en jonger dan 60 jaar (vrijstelling voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en personen met immunosuppressie).
• Op reis gaan is verder een ideale gelegenheid om zich in orde te stellen met de TETANUS- DIFTERIE- en POLIOVACCINATIE. Deze infectieziekten zijn immers volledig te voorkomen door middel van vaccinatie. Een herhalingsinenting is tien jaar geldig. Voor polio is er levenslange bescherming, indien men ooit volledig werd gevaccineerd. Poliomyelitis komt sedert enkele jaren niet meer voor op het Amerikaanse continent.
• Iedereen die naar Latijns-Amerika reist, ongeacht de duur en de omstandigheden, moet tegen HEPATITIS A beschermd zijn. Indien men in minder goede hygiënische omstandigheden reist, frequent of langdurig (bijvoorbeeld vanaf 2-3 weken) in het buitenland verblijft (zelfs indien in goede hygiënische omstandigheden) is ook vaccinatie tegen BUIKTYFUS aangeraden. In vele omstandigheden is vaccinatie tegen HEPATITIS B een aanrader.
Voor verdere details zie de algemene tekst over VACCINATIES.
• Personen die minstens 4 weken op avontuurlijke wijze rondtrekken doorheen het platteland of ginds voor langere tijd gaan wonen, dienen vaccinatie tegen HONDSDOLHEID te overwegen.
Dit alles dient individueel met uw arts of met de arts van een reisadviescentrum te worden besproken.
Trekkers doorheen de landelijke gebieden in Latijns-Amerika (behalve op de Caraïben) moeten ook alert gemaakt worden op het risico voor een infectie door een ééncellige parasiet, Trypanosoma cruzi genaamd. In endemische gebieden zal men zeker niet in primitieve hutjes of in openlucht overnachten. Indien men dit niet kan of wenst te vermijden, en ook indien men in goedkope hotelletjes overnacht, moet men steeds onder een muggennet slapen (best nog met een laken boven het muggennet, om te beletten dat men in contact komt met de neervallende faeces van de triatomen). Best gebruikt men een insecticidenspray indien er dergelijke grote insecten in de kamer zitten (meestal verborgen achter kaders, in laden, of zelfs onder de matras). ‘s Avonds dient men ook een insectenrepellent op de blootgestelde huidgedeelten aan te brengen.