REIZIGERSDIARREE
Vele maag- en darmaandoeningen op reis zijn te wijten aan
besmettingen via voedsel, water, voorwerpen of handen. Met een beetje aandacht en nauwgezetheid kan
men de meeste ervan voorkomen. Hepatitis
A, buiktyfus, polio en cholera komen
nog voor in landen met slechte hygiëne, maar deze ziekten zijn gemakkelijk te
voorkomen. De kans is echter groot dat u toch een lichte en ongevaarlijke vorm
van reizigersdiarree krijgt. Reizigersdiarree geneest praktisch altijd
spontaan na verloop van enkele dagen, maar kan heel vervelend zijn.
In de eerste plaats moeten
maatregelen tegen vochtverlies genomen worden. Daarnaast kan men middelen
innemen om de stoelgangfrequentie te verminderen – dit zijn transitremmers – en
eventueel medicijnen om koorts, braken en buikkrampen te verlichten. Af en toe
betreft het een meer ernstig verlopende diarree, waarvoor een specifieke
behandeling met anti‑infectieuze middelen zoals antibiotica kan
aangewezen zijn, of waarbij een ziekenhuisopname nodig is om met behulp van
infusen vocht toe te dienen.
Enkele
algemene maatregelen vormen de hoeksteen van de reizigersdiarree-preventie:
Reizigersdiarree
helemaal voorkomen is evenwel een onmogelijke opdracht, en het is duidelijk dat
preventieve maatregelen zelden op elk moment stipt kunnen opgevolgd worden.
Preventieve maatregelen doen het risico voor ernstige diarree wel beduidend
dalen.
- Vóór het
koken, het eten en na het gebruik van het toilet: handen wassen met water en zeep of met ontsmettende alcoholhoudende
gels in speciale dispensers.
-
"Cook it,
boil it, peel it or forget it!"
Probeer volgende voedingswaren te vermijden :
- rauwe groenten en koude salades, ongekookt of
ongebakken voedsel in het algemeen;
- vruchten die niet door u geschild kunnen worden,
fruit dat er beschadigd uitziet;
- ongekookte of niet-gepasteuriseerde
melkprodukten of voedsel bereid op basis van
niet-gepasteuriseerde of
ongekookte melkproducten (pudding, roomijs, room in de koffie, enz);
- gerechten op basis van rauwe
of onvoldoende gekookte eieren;
- rauwe of onvoldoende
gekookte vis, en vooral zeevruchten (+ Hepatitis A!);
- rauw of onvoldoende gebakken
vlees;
- gerechten die wel werden
gekookt, maar vervolgens uren op
kamertemperatuur zijn blijven
staan (eet dus alleen voedsel dat goed verhit werd en nog warm is);
- “lokale specialiteiten” die
onfris ruiken;
- roomijs van straatventers
(industrieel ijs in originele verpakking recht uit de diepvries is wellicht veilig).
-
Ook de plaats waar men eet is belangrijk : een maaltijd
in een straatstalletje levert meer risico dan een maaltijd in een restaurant.
Vermijd restaurants met veel vliegen en andere insecten.
- Vermijd kraantjeswater en ijsblokjes. Flessenwater en
frisdranken zijn veilig. Let wel op voor opnieuw gebruikte kroonkurken. In
sommige landen is het wel gebruikelijk om ongekookt koud water bij de hete thee
of koffie te voegen, vóór het serveren.
Bij een avontuurlijke reis is het belangrijk het drinkwater
te ontsmetten.
Volledig kiem- en parasietvrij maken van het drinkwater is
onbegonnen werk.
Volgende maatregelen zullen echter het risico voor
besmetting in belangrijke mate verkleinen:
- Het water tot het kookpunt brengen is reeds
voldoende doeltreffend.
- Een goed alternatief is het chemisch ontsmetten
met chloordruppels (b.v. Hadex®, Drinkwell chloor® ;
verkrijgbaar in de gespecialiseerde buitensportzaken) of chloortabletten (Micropur
Forte® = chloor-en zilvertabletten, verkrijgbaar in de
apotheek). Men kan de werking ervan verbeteren door troebel water vooraf te
filtreren.
- Avontuurlijke reizigers schaffen zich best een draagbare
waterfilter aan.
Het is wel
belangrijk te weten dat preventief gebruik van antibiotica en andere
geneesmiddelen af te raden is! Een snelle zelfbehandeling is immers een
uitstekend alternatief.
Hoe diarree
behandelen ?
- Het is van het grootste belang voldoende vocht en zout in te nemen om uitdroging te vermijden. Dit
kan door speciale zoutoplossingen, maar lekkerder zijn thee met citroen,
bouillon, frisdranken en vruchtesappen, aangevuld met zoute crackers.
Er zijn commerciële zoutoplossing-preparaten op de
markt (ORS-oplossing).
- Het innemen van een “transitremmer” (loperamide, bijvoorbeeld
: Imodium®) kan het aantal ontlastingen fel doen verminderen, wat
een belangrijke verlichting betekent van de klachten. Loperamide mag alleen
gebruikt worden bij volwassenen en oudere kinderen en dit alleen bij een gewone
waterige diarree: wij adviseren een voorzichtige dosis van 1 capsule of instant
tablet na elke losse ontlasting, maximum 4 capsules per dag. Zodra de
stoelgang vaster wordt,
moet men de toediening stopzetten om constipatie te vermijden.
- Het gebruik van een antibioticum is aangewezen (zie schema):
1. indien er bloed,
of etterig slijm in de ontlasting is (start best onmiddellijk)
2.
bij
personen met verminderde immunologische weerstand of met verminderde of
afwezige maagzuurproductie (start best onmiddellijk)
3.
indien de
diarree na 24 à 48 uur niet betert en zeker indien de diarree dan nog
gepaard gaat met koorts (meer dan 38,5 °C) of hevige buikkrampen of meer dan 6
ontlastingen per 24 uur
4.
indien
omwille van de reisomstandigheden een snellere oplossing wenselijk is
Gebruikelijke antibiotica : uitsluitend
op voorschrift van de arts
1)
Fluoroquinolone-antibioticum:
ofloxacine 400 generisch/Tarivid 400® 1 tablet/dag OF ciprofloxacine
500 generisch/Ciproxine 500®, ofloxacine 200 generisch/Tarivid 200®,
norfloxacine generisch/Zoroxin® 1 tablet 's morgens en 1 's avonds
gedurende 1 - 3 dagen voor
onverwikkelde waterige diarree (in geval van zuiver waterige diarree, mag
de behandeling reeds gestopt worden wanneer de symptomen verdwenen zijn) en
gedurende 3 - 5 dagen bij
ernstige symptomen (zie schema). Vermijd
zonlicht tijdens de inname van deze antibiotica.
2)
Azithromycine
generisch / Zitromax®: 500 mg per dag gedurende 1-3
dagen, (dus meestal een behandeling van 1 dag). Azithromycine is nu de
eerste keuze voor reizen naar Azië. Is toegestaan bij zwangeren.
3) Kinderen en jongeren < 15 jaar: In de allereerste plaats moet men een betrouwbare arts zien te raadplegen, maar dit is dikwijls gewoon niet mogelijk op reis. Rehydratie is hier de hoeksteen van de behandeling. De Azithromycine-dosering voor kinderen is 10 mg/kg/dag 1-3 dagen (er bestaat een siroopvorm). (BactrimÒ en EusaprimÒ worden nooit meer aangeraden, want te dikwijls totaal onwerkzaam geworden).
|
Dit schema is enkel te gebruiken op reis als noodbehandeling. Gebruik het niet na de terugkomst in België, maar raadpleeg dan steeds uw arts ! Bewaar het antibioticum zorgvuldig en gebruik het uitsluitend als noodbehandeling tijdens een volgende verre reis. Kijk de vervaldatum na; een vervallen product wordt naar de apotheker gebracht. |