Stop de overdracht van gambiense humane Afrikaanse trypanosomiasis (StrogHAT)
Over dit project
Gambiense humane Afrikaanse trypanosomiasis (gHAT) is een verwaarloosde tropische ziekte die wordt veroorzaakt door trypanosoomparasieten en dodelijk kan zijn als ze onbehandeld blijft. Tot nu toe waren de behandelingsopties voor gHAT beperkt en toxisch, wat leidde tot complexe diagnostische procedures die overbehandeling moesten voorkomen. Deze procedures omvatten onder andere serologische screeningstests, bewerkelijke microscopische bevestiging van seropositieven en lumbaalpuncties om het ziektestadium vast te stellen. Dit leidde tot het verlies van tot wel 50% van de gHAT-gevallen, die onbehandeld bleven.
Onlangs heeft een niet-toxisch, oraal geneesmiddel in één dosis, acoziborole, een werkzaamheid van 98,1% aangetoond in een fase III-onderzoek, ongeacht het ziektestadium van gHAT. Acoziborole maakt de lumbaalpunctie overbodig en lijkt veilig genoeg om serologische verdachten zonder microscopische bevestiging te behandelen (screen & treat).
StrogHAT wil het eerste bewijs leveren voor de aanbeveling van screen & treat aan nationale HAT-bestrijdingsprogramma’s voor de eliminatie van gHAT. Door de diagnose te vergemakkelijken, de acceptatie te vergroten en de toegang tot behandeling te verbeteren, zal StrogHAT bijdragen aan het bereiken van het doel om de overdracht van gHAT tegen 2030 te stoppen, zoals vastgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO).
Project
Stop transmission of gambiense human African trypanosomiasis (StrogHAT)
Periode
Juli 2023 – juni 2028
Contact
Elena Nicco
Hoofdonderzoeker
✉ enicco@itg.be
Doelstellingen
Primaire doelstelling:
Beoordelen of een screen & treat-strategie kan leiden tot onderbreking van de gHAT-transmissie op het vasteland
Secundaire doelstellingen:
Verder bewijzen van de veiligheid van acoziborole bij seropositieve gHAT-verdachten
Nauwkeurige kostenraming maken voor een screen & treat-strategie
Om deze doelstellingen te bereiken, zal de screen & treat-strategie gedurende drie opeenvolgende jaren zowel actief als passief worden uitgevoerd in het gHAT-gebied in de provincie Nord-Ubangi, in de Democratische Republiek Congo (DRC). Beschikbare geografische informatie zal worden gebruikt om de dorpen aan te pakken waar gHAT aanwezig is of recentelijk aanwezig was. In een referentielaboratorium zullen DNA-sequenties van trypanosomen in bloedmonsters, die voor behandeling werden verzameld, retrospectief echte gHAT-gevallen identificeren onder de behandelde serologische verdachten. Na drie jaar interventie zal de gHAT-prevalentie opnieuw worden geschat.
Voorlopige resultaten
In 2024 werd het project in het veld gelanceerd met een reeks trainingssessies. Deze sessies werden geleid door een multidisciplinair team van deskundigen van het ITG, PNLTHA, INRB en DNDi. De training behandelde een breed scala aan onderwerpen en was afgestemd op de specifieke behoeften en verantwoordelijkheden van elke groep deelnemers.
Verschillende belangrijke thema’s kwamen bij alle deelnemers aan bod, waaronder een duidelijk begrip van het onderzoeksprotocol, het verloop van het onderzoek en de rollen en verantwoordelijkheden van elke betrokken zorgverlener. Daarnaast ontving elke groep een gespecialiseerde training die relevant was voor hun werk. Clinici richtten zich op het herkennen van de klinische symptomen die op gHAT kunnen wijzen, terwijl laboratoriumtechnici werden getraind in het volledige diagnostische proces. Ook werd er een opfriscursus gegeven aan het personeel van de mobiele en mini-mobiele eenheden. Tegelijkertijd werden er bewustmakingsactiviteiten georganiseerd voor lokale gezondheidsautoriteiten en politieke en bestuurlijke leiders om hun begrip van en steun voor het project te versterken.
Na deze voorbereidingen begonnen de mobiele en mini-mobiele eenheden met actieve screeningactiviteiten, waarbij de tests rechtstreeks naar de gemeenschappen werden gebracht. Tegelijkertijd werd passieve screening opgezet in 30 geselecteerde gezondheidsinstellingen, waar mensen konden worden getest wanneer ze daar voor gezondheidszorg kwamen. Van deze instellingen bieden er 15 het volledige diagnostische pakket aan (microscopiecentra), terwijl 16 het minimale diagnostische pakket aanbieden (sentinelcentra) (zie kaart). Vijf van deze gezondheidsinstellingen werden ook geselecteerd als klinische proeflocaties van DNDi, verantwoordelijk voor het nauwlettend volgen van deelnemers die zijn ingeschreven voor de klinische proef en die een behandeling met acoziborole ondergaan.
Tussen 2024 en juni 2026 hebben de mobiele en mini-mobiele eenheden ongeveer 600.000 mensen uit de algemene bevolking gescreend en ongeveer 1.500 mensen geïdentificeerd met een positief serologisch screeningsresultaat. Door middel van passieve screening in gezondheidsinstellingen werden nog eens ongeveer 1.000 serologisch verdachte personen geïdentificeerd. Na een zorgvuldige toetsing aan de toelatingscriteria van het onderzoek werden ongeveer 1.200 deelnemers in de klinische studie opgenomen.
Het werk is nog steeds aan de gang. Tijdens het laatste jaar van het project zullen alle verzamelde gegevens zorgvuldig worden geanalyseerd en zal een afsluitende evaluatiestudie worden uitgevoerd. Samen zullen deze resultaten het bewijs leveren dat nodig is om de belangrijkste onderzoeksvraag van het project te beantwoorden en de impact van de interventie te beoordelen.
Belangrijkste actoren
Videotutorials: Protocol bloedafname (KPS), HAT Sero K-Set test en CATT-test
Als onderdeel van het StrogHAT-project werden drie videotutorials beschikbaar gesteld die professionals in de gezondheidszorg door essentiële protocollen leiden: het Bloedafname Kit Protocol (KPS), de HAT Sero K-Set test en de CATT-test. Deze visuele hulpmiddelen zijn ontworpen om het gebruik van deze testen, die worden ingezet voor de diagnose van humane Afrikaanse trypanosomiasis (HAT), ook wel slaapziekte genoemd, te vereenvoudigen en te standaardiseren.
De tutorials dragen bij aan trainingsinspanningen voor het diagnosticeren van slaapziekte, het ontwikkelen van regionaal aangepaste oplossingen en het verbeteren van lokale vaardigheden door het werk van het StrogHAT-project en de samenwerkende WHO-centra.
Protocol bloedafname (KPS)
De Bloedafname Kit (KPS) is ontworpen om veilige en protocolconforme monsterafname te garanderen. Dit hulpmiddel traint zorgprofessionals in de beste praktijken voor bloedafname, vooral in situaties waarin monsters voor verdere tests naar een referentielaboratorium moeten worden gestuurd.
HAT Sero K-SeT test
De HAT Sero K-SeT test is een snel diagnostisch hulpmiddel voor het identificeren van antilichamen die specifiek zijn voor trypanosomiasis. De begeleidende video beschrijft elke stap van het proces, van monstervoorbereiding tot resultaatinterpretatie, en biedt professionals een betrouwbare en gemakkelijk te volgen methode voor de detectie van specifieke antilichamen.
CATT-test
De CATT-test (Card Agglutination Test) is een diagnostische tool om de aanwezigheid van antilichamen tegen Trypanosoma brucei gambiense in menselijk bloed aan te tonen. Deze video laat stap voor stap zien hoe de CATT-agglutinatietest wordt uitgevoerd en biedt richtlijnen voor het interpreteren van de resultaten.
mAECT-test
De mini-anionuitwisselingscentrifugatietechniek (mAECT) is de meest gevoelige parasitologische methode om Afrikaanse trypanosomiasis bij mensen in menselijk bloed vast te stellen. Het is een concentratietechniek waarmee de parasieten onder de microscoop zichtbaar kunnen worden gemaakt. Deze techniek wordt toegepast na een eerste positieve serologische screeningtest (zoals de CATT-test of de HAT Sero K-set-test). In deze video wordt stap voor stap uitgelegd hoe de mAECT wordt uitgevoerd.
Funding
Onderzoeksthema's
Slaapziekte
Lees meerDeel project op