Apenpokken - Veelgestelde vragen (FAQ)

Deze informatie is bestemd voor het groot publiek, het vervangt geen medisch advies. Deze uitbraak presenteert zich anders dan vorige uitbraken. Het kan dus zijn dat deze aanbevelingen nog worden bijgestuurd wanneer meer informatie beschikbaar wordt. We proberen de informatie steeds up-to-date te houden. Het is echter mogelijk dat de informatie snel veroudert ondanks onze zorg om de inhoud van deze pagina te actualiseren. Gelieve ons te verwittigen indien je een fout ontdekt. We controleren het en zetten het desgevallend z.s.m. recht.

 
Wat zijn apenpokken?
Waar komen apenpokken voor?
Hoeveel gevallen zijn er in Belgie?
Wat zijn de symptomen?
Hoe krijgt je apenpokken?
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Wat moet je doen als je apenpokken hebt?
Welke preventieve maatregelen kan je nemen?
Kan je genezen van apenpokken?
Bestaat er een behandeling?
Bestaat er een vaccin?
Ben je beschermd als je gevaccineerd werd tegen de pokken?
Wat moet je doen als je denkt dat je apenpokken hebt?
Hoe moeten wissers verzonden worden naar een laboratorium waar een PCR-test kan gedaan worden?
Waar vind je meer informatie over apenpokken?

Wat zijn apenpokken?

Apenpokken (monkeypoxvirus, genus orthopoxvirus) zijn een variant van het virus dat de ”gewone” pokken veroorzaakte en werden voor het eerst ontdekt in 1958. Deze ziekte werd voor het eerst ontdekt bij laboratoriumapen, vandaar de naam. Men is echter niet zeker of apen ook wel het belangrijkste reservoir (drager) zijn van het virus. Volgens de laatste inzichten vermoedt men dat dit eerder Afrikaanse knaagdieren zijn.

Waar komen apenpokken voor?

De meeste gevallen van apenpokken zijn gediagnosticeerd in bosrijke gebieden in Centraal- en West- Afrika, namelijk in de Democratische Republiek Congo en Nigeria. Sporadisch zijn er ook gevallen in Europese landen en de Verenigde Staten van Amerika, steeds gelinkt met reizen of de import van dieren uit Afrikaanse landen. Sinds mei 2022 zien we echter verschillend gevallen in Europese landen, zonder deze gekende links.

Hoeveel gevallen zijn er in Belgie?

Bekijk de actuele epidemiologisch situatie:

Wat zijn de symptomen?

Vaak ontstaat er 5 tot 21 dagen na infectie een griepaal syndroom (koorts, spierpijn, hoofdpijn, algemeen onwelzijn). Dit wordt gevolgd door huidletsels. Deze huidletsels kunnen (rode) vlekjes, pukkeltjes, blaasjes of etterbulten zijn, die tenslotte na vorming van korstjes genezen. Deze huidletsels kunnen overal op het lichaam verspreid zijn, ook in het gezicht en op de handpalmen. Ze kunnen ook beperkt voorkomen, bijvoorbeeld rond de anus of op de penis, zonder koorts.

Hoe krijg je apenpokken?

Apenpokken kan je krijgen door:

  • contact met lichaamsvochten, zoals wondvocht;
  • contact met slijmvliezen en speekseldruppeltjes;
  • besmette oppervlakten of linnen (zoals beddengoed of handdoeken).

In de huidige uitbraak in Europa zijn voorlopig vooral mannen die seks hebben met mannen (MSM) geïnfecteerd.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose wordt gesteld op basis van de klachten en wordt vervolgens bevestigd door een wisser van de huidletsels. Deze wisser moet echter in beschermde omstandigheden worden genomen om besmetting door het afnemen van het staal te vermijden. De aanwezigheid van het virus wordt dan via een PCR-test vastgesteld.

Wat moet je doen als je apenpokken hebt?

Om verdere besmetting van andere mensen te voorkomen, moet je thuis in isolatie gaan tot alle letsels volledig opgedroogd zijn.

Je verwittigt best de mensen waarmee je de afgelopen drie weken nauw contact hebt gehad, zodat zij zichzelf kunnen monitoren op koorts en huidsymptomen en zich kunnen melden als er klachten optreden.

Welke preventieve maatregelen kan je nemen?

Vermijd contact met mensen die de ziekte hebben (of bij wie de ziekte vermoed wordt op basis van hun klachten) tot ze uit isolatie mogen.

Er bestaat momenteel geen goedgekeurde medicatie om je te beschermen tegen een blootstelling.

Kan je genezen van apenpokken?

Meestal geneest de ziekte spontaan en zonder restletsels na enkele weken. Tot op heden zijn er geen sterfgevallen gemeld in Europa. Er werden ook geen overlijdens vastgesteld in een uitbraak bij 37 volwassenen in 2003 in de Verenigde Staten.

Bestaat er een behandeling?

Er bestaat geen goedgekeurde behandeling. Gerichte antivirale middelen worden voorlopig alleen toegepast in het kader van wetenschappelijk onderzoek. Bij klachten worden de symptomen behandeld via ondersteunende behandeling zoals pijnstillers, koortswerende middelen, anti-jeuk-middelen, etc.

Bestaat er een vaccin?

Er bestaat een vaccin tegen pokken dat ook beschermt tegen apenpokken. Het kan je beschermen tegen ziekte, ook na blootstelling, maar gaat zelf vaak gepaard met lokale en algemene nevenwerkingen. De strategie voor het eventuele inzetten van vaccins wordt nog bekeken door de betrokken instanties. Een vaccin tegen waterpokken (windpokken) of zona beschermt in geen geval tegen apenpokken.

Ben je beschermd als je gevaccineerd werd tegen de pokken?

De routinevaccinatie tegen pokken werd in de jaren ‘70 gestaakt. Infecties worden minder vaak gezien bij mensen die gevaccineerd werden tegen de pokken. De bescherming door het vaccin vermindert met de jaren. Het is dus niet onmogelijk om toch besmet te geraken. Preventieve maatregelen blijven van toepassing.

Wat moet je doen als je denkt dat je apenpokken hebt?

Om verdere besmetting van andere mensen te voorkomen, moet je thuis in isolatie gaan tot alle letsels volledig opgedroogd zijn.
Je verwittigt best de personen waarmee je afgelopen drie weken nauw contact hebt gehad, zodat zij zichzelf kunnen monitoren op koorts en huidsymptomen en zich kunnen melden als er klachten optreden.

Contacteer ons op het nummer 03 247 66 66 van 9 tot 17 uur indien je:

  • onverklaarde huidletsels ontwikkelt met blaasjes of huidletsels rond de anus en je ofwel :
    • een man bent die in de laatste weken intiem contact had met een of meerdere andere mannen;
    • in West- of Centraal-Afrika bent geweest.
  • in de laatste drie weken nauw contact hebt gehad met iemand met apenpokken en je ofwel:
    • koorts krijgt;
    • huidletsels ontwikkelt.

Indien je buiten Antwerpen woont, kan je contact nemen met de spoedgevallendienst van een ziekenhuis met een infectieziektenspecialist ter plaatse (reisklinieken/gele koorts-vaccinatiecentra). Neem steeds contact op met de zorgverleners vooraleer je een bezoek brengt. Dit laat de gezondheidsmedewerkers toe om zich voor te bereiden. Je mag steeds je huisarts telefonisch contacteren indien je twijfelt, maar laat de huisarts voor je op consultatie gaat weten dat je vermoedt dat je besmet bent met het apenpokkenvirus.

Hoe moeten wissers verzonden worden naar een labo waar een PCR-test kan gedaan worden?

Wissers van huidletsels (eSwab) voor PCR-monkeypoxvirus kunnen naar het ITG gestuurd worden.

Het monkeypoxvirus is een BSL-3-pathogeen. De stalen moeten dus onder UN2814 in een drievoudige verpakking verstuurd worden door een koerier in het bezit van een ADR-licentie.

De verzending van een staal voor PCR-monkeypoxvirus moet telefonisch aangekondigd worden bij onze klinisch bioloog op het nummer 03 345 56 52.