Het eerste puzzelstuk

Het eerste puzzelstuk

(5 augustus 2026)

Ik heb net mijn zoontje afgezet op het kunstkamp. Gisteren moest ik daarvoor, tussen de studiechaos door, een stok van een meter, een oude sok en drie appels bijeenzoeken. Ik ben erg benieuwd wat hij ermee gaat doen. Het past wel bij deze dagen. Ook voor de studie breng je allerlei losse onderdelen samen en hoop je dat ze uiteindelijk één geheel vormen dat klopt.

We staan op het punt te starten met een onderzoek naar het Bundibugyo-ebolavirus, dat een zware uitbraak veroorzaakt in Oost-Congo. We willen beter begrijpen hoe patiënten ziek worden en hoe het virus zich verspreidt. Collega’s ter plaatse verzamelen daarvoor informatie en stalen bij patiënten..

Het was twee uur ’s nachts toen ik stopte met werken, net als de nacht ervoor. Vlak voor de start van een studie moeten er altijd nog veel puzzelstukken op hun plaats vallen. Je ziet voortdurend dingen die nog beter kunnen: dit formulier moet nog aangepast worden, dat onderdeel kan duidelijker.

Tegelijk weet ik dat zo’n studie bij de start nog niet af is, het is bijna een levend, organisch wezen. De komende weken en maanden blijven we met het team bijsturen als iets niet werkt, onduidelijk is of nieuwe inzichten daarom vragen. Ik herinner mezelf eraan dat vandaag een vertrekpunt is, geen eindpunt.

Onze belangrijkste opdracht is nu om de studiemedewerkers in Bunia helder uit te leggen waarom we deze studie doen en hoe ze de juiste gegevens kunnen verzamelen. Vandaag start hun opleiding. De basis moet duidelijk zijn: welke patiënten komen in aanmerking, welke informatie hebben we nodig en hoe zorgen we ervoor dat iedereen die op dezelfde manier verzamelt? Als dat lukt, hebben we een belangrijk puzzelstuk gelegd.

Wat het uitdagender maakt, is dat ik zelf nog niet in Bunia ben. Als je een studie vanop afstand opstart, moet je erop vertrouwen dat de mensen ter plaatse weten wat er moet gebeuren en dat je op elkaar kunt rekenen. Gelukkig is mijn collega Emmanuel Hasivirwe Vakaniaki van het Congolese Institut National de Recherche Biomédicale INRB al in Bunia en werken we met een sterk team.

Toch zijn er elke dag honderd kleine dingen die je het liefst even samen zou bespreken: kijk hier nog eens naar, hoe gaan we dit aanpakken? Op afstand is dat soms moeilijker.

We schrijven vandaag pagina één van het eerste hoofdstuk van dit verhaal. We weten nog niet veel over het virus, maar tegen het einde van het onderzoek zullen we veel meer informatie hebben. Dat maakt het spannend. De voorbije dagen waren pittig, maar heb er zin in.