Schakelen

Schakelen

(6 augustus 2026)

Gisteren was de eerste trainingsdag voor de medewerkers die straks de studie in Bunia uitvoeren. Emmanuel (van het INRB) en ik dachten allebei even: oei, één of twee extra voorbereidingsdagen waren welkom geweest. Maar tijdens een uitbraak telt ook snelheid. De studie moet spoedig van start, zodat we zo snel mogelijk gegevens kunnen verzamelen.

Het begin van de dag was best chaotisch. Er waren technische problemen en de internetverbinding viel af en toe weg. Daardoor kon ik een deel van mijn toelichting op afstand niet geven en namen collega’s ter plaatse die stukken over.

Maar uiteindelijk was het een geslaagde dag. De deelnemers stelden vragen en discussieerden over de inhoud. Precies daarvoor dient zo’n training, de mensen die straks met de studie aan de slag gaan, moeten begrijpen wat we willen onderzoeken en hoe ze de data van patiënten betrouwbaar kunnen verzamelen. Het voelde goed dat ik er, ondanks de afstand, toch bij kon zijn.

Twee petten op

Vandaag zag mijn dag er plots helemaal anders uit. Ik had consultaties in de polikliniek van het ITG. Maar uitbraakonderzoek laat zich niet in een agenda plannen. Er komen voortdurend onverwachte vragen, documenten die snel nagekeken moeten worden en beslissingen die niet kunnen wachten. Tegelijk ben ik ook arts, sommige patiënten volg ik al jaren. Als ze bij mij komen met een gezondheidsprobleem, is dat voor hen op dat moment het belangrijkste. En dus verdienen ze mijn volledige aandacht.

Dat betekent dat je snel moet kunnen schakelen. Tijdens elke consultatie ben ik helemaal arts. Maar tussen twee patiënten door keek ik toch even: is er nieuws uit de DRC? Ik was ook van wacht, dus tussendoor kwamen er telefoons waarop ik soms meteen een beslissing moest nemen.

Communicatie

Op een bepaald moment kreeg ik een document uit Bunia om feedback op te geven. De collega’s willen morgen klaar zijn om te starten, dus kijk ik er snel tussen twee andere dingen door naar: dit zou ik veranderen, hebben we dit onderdeel wel nodig, kunnen we dat anders formuleren? Daarna stuur ik mijn opmerkingen meteen terug.

Bij zo’n samenwerking speelt niet alleen de afstand een rol. Je moet ook goed nadenken over hoe je met elkaar communiceert. We spreken meestal Frans. Mijn Frans is goed, maar het is niet mijn moedertaal. Bovendien werken we met mensen uit verschillende culturen, en zelf communiceer ik nogal direct. Met veel van onze Congolese collega’s werken we al langer samen. Ondertussen kennen we elkaar en dat helpt enorm. Ze weten dat een kort antwoord van mij soms gewoon een kort antwoord is. En ik leer zelf dat goed samenwerken om meer draait dan dezelfde wetenschappelijke regels volgen. Je moet ook leren hoe de ander communiceert.

Uiteindelijk werken we aan hetzelfde doel: zorgen dat de studie goed loopt en kennis oplevert die de mensen kan helpen die door deze ebola-uitbraak worden getroffen.

Sterk netwerk

Waarschijnlijk reis ik volgende week naar de DRC om de eerste fase van de studie ter plaatse te ondersteunen. Dat betekent opnieuw vertrekken, terwijl ik pas terug ben van vakantie. En die vakantie begon nauwelijks een week nadat ik van de DRC terug was.

Het is dus wel een beetje leven op het scherp van de snee. Tegelijk besef ik dat ik dit werk alleen kan doen dankzij de mensen om mij heen. Op het ITG zijn collega’s ongelooflijk flexibel. In de DRC heb ik Emmanuel en een team waarop ik kan rekenen. En thuis heb ik een partner die mij steunt en familie die bijspringt wanneer dat nodig is. Zonder al die mensen zou ik dit werk niet kunnen doen.

De studie start

De collega’s in Bunia hebben vandaag hun tweede trainingsdag afgerond. Aan het einde hebben ze de hele studie in een oefenscenario doorlopen. Zo kunnen we zien of iedereen weet wat er moet gebeuren wanneer de eerste patiënten zich aandienen, hoe de informatie moet worden verzameld en geregistreerd, en waar nog onduidelijkheden zitten.

Morgen wordt met een checklist nog eens alles afgetoetst. Hebben we alles? Zijn we klaar? Werkt alles? Is voor iedereen duidelijk wat er moet gebeuren? Als het antwoord op die vragen ja is, kunnen de eerste patiënten onder begeleiding aan de studie deelnemen.

Dan wordt wat al weken bestaat uit protocollen, presentaties, telefoongesprekken en documenten plots werkelijkheid. Voor het eerst beginnen we gegevens te verzamelen bij de mensen om wie dit onderzoek draait.

Ik vind het spannend. En ook een beetje jammer dat ik die eerste momenten vanop afstand moet meemaken. Maar nu kan ik de collega’s tenminste zeggen: binnenkort kom ik jullie kant op en dan doen we dit samen.

Vanavond eerst slapen. Morgen begint het echt.