Tuberculosis Antimicrobial Stewardship Program (TASP): bedaquiline-resistente tuberculose aanpakken

Achtergrond

De WHO definieert Mycobacterium tuberculosis (tuberculose, tbc) als een kritiek prioritair pathogeen in haar in 2024 bijgewerkte lijst met prioritaire bacteriële pathogenen, en benadrukt daarmee de dringende noodzaak om actie te ondernemen. Rifampicine-resistente tuberculose (Rr-TB) veroorzaakt naar schatting 13% van de wereldwijde sterfgevallen die worden toegeschreven aan antimicrobiële resistentie, en wordt aangedreven door zowel verdere resistentieontwikkeling als overdracht van persoon tot persoon.

Bedaquiline (BDQ) is een nieuw(er) medicijn dat sinds 2018 sterk wordt aanbevolen voor de behandeling van rifampicine-resistente tuberculose (Rr-TB). In deze korte periode is de resistentie tegen BDQ aanzienlijk toegenomen. Voor Rr-TB met (een risico op) BDQ-resistentie (BDQr/Rr-TB) bestaat er momenteel geen evidence-based behandelingsregime. De huidige praktijk, waarbij falende behandelingen toch worden ingezet, brengt bovendien de werkzaamheid van de resterende geneesmiddelen tegen Rr-TB in gevaar.

Het Tuberculosis Antimicrobial Stewardship Program (TASP) heeft tot doel de bacillaire belasting bij risicopatiënten en patiënten met BDQr/Rr-TB snel te verminderen. Dit gebeurt via een empirische, sterk bacteriedodende intensieve fase (voor risicopatiënten), gevolgd door een behandelingsregime dat wordt afgestemd op de resultaten van medicijngevoeligheidstests (drug-susceptibility testing, DST). Deze resultaten worden geïnterpreteerd door een door kunstmatige intelligentie (AI) ondersteunde Treatment Recommender.

In totaal zullen 125 deelnemers met (een verhoogd risico op) BDQ-resistentie en/of BDQr/Rr-TB worden gerekruteerd in Nigeria, Mozambique en Zuid-Afrika. Zowel basisresistentie als verworven resistentie zal worden gemonitord. Daarnaast zal een nieuwe, snelle en kwantitatieve fenotypische methode (thin-layer agar), met minimale infrastructurele vereisten, worden geëvalueerd via gedecentraliseerde implementatie in door TASP geïdentificeerde omgevingen met een hoge ziektelast en beperkte middelen.

Daarnaast zal TASP de milieucontrole verbeteren met gezamenlijk ontworpen, draagbare luchtreinigers, gebouwd met goedkope materialen afkomstig van de lokale markt. Filterafvalproducten zullen worden gebruikt voor resistentiebewaking en worden vergeleken met conventionele bioaerosolmonsters.

Het verwachte effect van TASP is een kosteneffectief antimicrobieel tbc-beheerprogramma dat verdere resistentieontwikkeling beperkt en de huidige volledig orale BDQ-behandelingen op lange termijn helpt behouden.