Overzicht stories
Artikels

Vier ITG-onderzoekers ontvangen postdoctoraal mandaat van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen

Ze zullen werken rond belangrijke thema's zoals (1) virale spillover, (2) de overdracht van lepra, (3) mpox en (4) met onchocerciasis geassocieerde epilepsie.
FWO postdoc winners 2026 (1)

Deze prestigieuze FWO-mandaten ondersteunen onderzoekers bij de uitbouw van een onafhankelijke en internationale onderzoeksloopbaan. De financiering loopt over drie jaar. Het ITG is trots op zijn succespercentage van 28,6%, met vier mandaten op 14 aanvragen.

Maak kennis met Mare, Sofie, Elise en Luis-Jorge. Zij starten dit najaar met hun onderzoek.

photo_Mare G_small2 Mare Geraerts

Van het bos naar de markt: herstructurering van virale gemeenschappen en spillover-risico in de wildvleesketen

Mare Geraerts, Dienst Virusecologie – Senior postdoctoraal mandaat

In het Congobekken zorgen de jacht op, handel in en consumptie van wilde zoogdieren voor raakvlakken tussen mens en dier waarbij virussen kunnen overspringen (zoönosen). Toch is de diversiteit aan virussen die bij deze zoogdieren circuleren nog onvoldoende in kaart gebracht. Omdat de meeste surveillance zich richt op bekende virussen bij een beperkt aantal gastheren, hebben we weinig kennis van de structuur van de virale diversiteit en de evolutie van het spillover-risico in de toeleveringsketen van wildvlees. Mare zal geavanceerde genetische technieken bij een breed scala aan gastheersoorten inzetten. Door een biobank samen met veldonderzoek in te zetten in de provincie Tshopo in de Democratische Republiek Congo (DRC), zal ze de diversiteit van gastheren en virussen in de verschillende stadia van de wildvleesketen in kaart brengen. Ze onderzoekt hoe de samenstelling van diersoorten, hun biologische kenmerken en de omgang met karkassen bepalen welke virussen aanwezig zijn en welke het grootste risico vormen om over te springen naar nieuwe gastheren. De bevindingen zullen helpen om risicomomenten in de wildvleesketen te identificeren en praktische maatregelen op te stellen om toekomstige uitbraken van zoönotische ziekten te voorkomen.

DSC04338_website2 Sofie Braet

SENSITIVE: De overdracht van lepra beter begrijpen dankzij genoomsequencing

Sofie Braet, Dienst Mycobacteriologie – Junior postdoctoraal mandaat

De huidige lepramonitoring baseert zich voornamelijk op gemelde gevallen. Daardoor kunnen we niet vaststellen of nieuwe diagnoses wijzen op recente overdracht, of op infecties die jaren geleden werden opgelopen. Volledige genoomsequencing (whole-genome sequencing, WGS) zou dit kunnen oplossen. Aangezien alleen stalen met een hoge bacteriële belasting kunnen worden gesequenced, blijft het gebruik van WGS echter moeilijk voor Mycobacterium leprae. Daardoor ontbreekt duidelijk bewijs over waar overdracht plaatsvindt en of resistentie wordt overgedragen of op zichzelf ontstaat. Dit project zal WGS-technieken verbeteren zodat ze op een veel breder scala aan stalen kunnen worden toegepast, inclusief stalen met lage bacteriële concentraties. Met behulp van de unieke, bijna volledige lepradataset van de Comoren zal Sofie de eerste genomische drempel vaststellen waarmee kan worden vastgesteld welke infecties waarschijnlijk verband houden met recente overdracht. Deze aanpak zal worden toegepast op stalen uit Burundi, de DRC, Kameroen, Ghana, Pakistan en Suriname, en worden vergeleken met bestaande surveillancegegevens. Ten slotte zal Sofie ook beoordelen of geneesmiddelenresistentie bij M. leprae wordt overgedragen, nieuw ontstaat of afwezig is. Dit project zal, op een innovatieve manier, een genetische maatstaf ontwikkelen om te bepalen welke infecties waarschijnlijk verband houden met recente overdracht, ter ondersteuning van de evaluatie van daadwerkelijke onderbreking van de overdracht.

DSC04850_website2 Elise De Vos

Risico op een uitbraak van mpox Clade I in België: overdracht, immuniteit en netwerkmodellering

Elise de Vos, Dienst Klinische Opkomende Infectieziekten – Junior postdoctoraal mandaat

Mpox is wereldwijd opnieuw opgedoken via verschillende Clade I-stammen, met bezorgdheid over een mogelijke epidemie in Europa. België kende in 2022 een grote uitbraak van Clade IIb, waarna bij de risicogroep (mannen die seks hebben met mannen) immuniteit werd opgebouwd. Die immuniteit kan na verloop van tijd echter afnemen, en ook de seksuele netwerken kunnen veranderen. Bovendien zijn de transmissieparameters van de Clade I-varianten nog grotendeels onbekend en is de effectiviteit van bestaande vaccins tegen Clade I nog onzeker. Deze onzekerheden maken het moeilijk om het risico op uitbraken in te schatten. Dit project integreert gegevens uit de DRC en België om de kwetsbaarheid voor opkomende mpox-varianten te beoordelen. Elise en haar collega's zullen de overdrachtsparameters van Clade I schatten, de bescherming van vaccins in de praktijk kwantificeren, de huidige immuniteit in de Belgische risicogroep in kaart brengen en seksuele netwerkstructuren analyseren. Deze gegevens zullen een Belgisch-specifiek netwerkmodel voeden om het uitbraakrisico te simuleren en bestrijdingsstrategieën te evalueren. Het project zal de eerste geïntegreerde beoordeling opleveren van de overdraagbaarheid van Clade I, de effectiviteit van vaccins, de duurzaamheid van immuniteit en de rol van seksuele netwerken in België. De resultaten zullen bijdragen aan het vaccinatiebeleid en de paraatheid bij uitbraken.

Luis Jorge Luís-Jorge Amaral

Met onchocerciasis geassocieerde epilepsie zichtbaar maken: de wereldwijde ziektelast en impact van geïntegreerde zorg in kaart brengen

Luís-Jorge Amaral, Dienst Eco-epidemiologie & Global Health Institute van het Universiteit Antwerpen – Junior postdoctoraal mandaat

Met onchocerciasis geassocieerde epilepsie (OAE) is een ernstige maar te voorkomen en behandelbare vorm van epilepsie. De aandoening wordt in verband gebracht met de parasiet die onchocerciasis veroorzaakt, ook bekend als rivierblindheid. Toch wordt OAE niet opgenomen in de Global Burden of Disease (GBD)-statistieken. Daardoor blijft de prioritering en financiering voor de miljoenen getroffen personen beperkt. Luís zal de eerste GBD-compatibele schattingen van de OAE-ziektelast opstellen en beoordelen hoe een combinatie van aanhoudende bestrijding van onchocerciasis en gemeenschapsgerichte epilepsiezorg nieuwe gevallen kan voorkomen, invaliditeit en vroegtijdige sterfte kan verminderen, en tegen welke kosten dat mogelijk is. De ziektelast zal worden gemeten in disability-adjusted life years (DALY's), een standaardmaatstaf die ziekte en vroegtijdige sterfte weergeeft. Veldstudies in Tanzania en Zuid-Soedan zullen de incidentie van epilepsie, epileptische aanvallen, invaliditeit en overleving in kaart brengen. Daarbij worden gemeenschappen met en zonder geïntegreerde interventies vergeleken. De bevindingen zullen beleidsmakers helpen om preventie te prioriteren, de voorraad epilepsiemedicijnen af te stemmen op de werkelijke behoefte en betaalbare, gedecentraliseerde zorg op te schalen. Zo kan OAE evolueren van een verwaarloosde aandoening naar een aandoening die goed wordt voorkomen en behandeld.

Spread the word! Deel dit artikel op

Meer stories