"Durf vragen te stellen: zo maak je jezelf zichtbaar"

'Gezondheid in beweging' is een breed thema. Hoe past je eigen onderzoek daarin?

THAO-THY: Mobiliteit kan gaan over patiënten die migreren, een pathogeen dat zich door het lichaam verplaatst of dat zich over geografische regio’s verspreidt. Mijn werk richt zich op de menselijke immuunrespons op parasitaire ziekten. Leishmaniase is een verwaarloosde tropische ziekte, maar komt voor in bijna 100 landen en regio’s, waaronder Zuid-Spanje en Zuid-Frankrijk. In onze dienst richten we ons op immunomonitoring van patiënten en vaccinontwikkeling. Om een vaccin te ontwerpen moet je bijvoorbeeld eerst begrijpen welke immuunrespons beschermt, zodat het vaccin die kan nabootsen. Andere collega’s in onze dienst werken rond ebola en gele koorts, met vaccinimmunologie als rode draad.

Je stapte over van malaria naar leishmaniase. Wat veranderde er?

THAO-THY: De parasiet en de klinische ziekte zijn anders, maar de vragen zijn gelijkaardig: hoe reageert het immuunsysteem en wat is er nodig om iemand te beschermen? Ik ging echter van experimentele muismodellen naar klinische wetenschappen, en van algemene immuunrespons naar meer diepgaande moleculaire mechanismen met geavanceerde methodologieën, dus de overstap was een steile leercurve. Een groot deel van mijn werk gebeurt nu met onze partners in Ethiopië, en daarom ben ik blij het colloquium in Addis Abeba mee vorm te geven.

Bestaat er een vaccin tegen leishmaniase?

THAO-THY: Voor mensen is er nog geen vaccin, hoewel veel mensen eraan werken. Het probleem is wat we de “vallei des doods” noemen: de stap van veelbelovend preklinisch werk, bijvoorbeeld in muismodellen, naar een effectief vaccin in klinische studies. In vergelijking met tuberculose, waarvoor tientallen vaccinkandidaten in lopende studies zitten, heeft leishmaniase tot nu toe helaas weinig financiering gekregen. Historisch gezien zijn er voor leishmaniase minder dan tien vaccinkandidaten geweest, en geen enkele heeft werkzaamheid aangetoond.

Hoe probeer je die kloof te overbruggen?

THAO-THY: We zoeken naar biomarkers, zogenaamde beschermingscorrelaten. Klinische fase 3-studies hebben duizenden vrijwilligers nodig, en dat maakt ze zo duur. Als we vroeger kunnen aantonen dat een vaccin een beschermende respons opwekt, kunnen we minder mensen rekruteren en de kosten drukken. Een andere verandering is de verschuiving naar mRNA-vaccins. Dankzij de investeringen tijdens de COVID-19-pandemie zijn vaccins goedkoper te produceren en kunnen ze ook lokaal worden ontwikkeld. Momenteel werken we samen met onze partners in Ethiopië aan de ontwikkeling van een nieuw Leishmania-vaccin.

Wat hoop je dat de deelnemers meenemen naar huis?

THAO-THY: Nieuwe samenwerkingen, ideeën en inspiratie. Ik ga na een conferentie meestal met veel nieuwe contacten naar huis, die ik binnen de maand probeer op te volgen. Mijn advies aan jonge onderzoekers: bestudeer het programma vooraf, bepaal met wie je wilt praten en wat je uit het colloquium wilt halen, en bereid een pitch van één minuut voor om jezelf voor te stellen.

En als je een vraag hebt, stel ze gewoon, of het nu tijdens de vraag-en-antwoordsessie is of tijdens de koffiepauze. Zo maak je jezelf zichtbaar! Ook als je denkt dat het antwoord misschien al in de presentatie zat, stel de vraag toch. Het is een goed moment om jezelf op de kaart te zetten en bepaalde punten voor jezelf te verduidelijken.