Twee partnerlaboratoria van het ITG treden toe tot het WHO-netwerk van supranationale referentielaboratoria

Volgens de WHO werden in 2024 wereldwijd naar schatting 10,7 miljoen mensen ziek door tuberculose (tbc), onder wie 1,2 miljoen kinderen. Multiresistente tbc blijft een ernstig probleem voor de volksgezondheid en een bedreiging voor de wereldwijde gezondheidsveiligheid. In 2024 kreeg slechts ongeveer 40% van de mensen met resistente tbc toegang tot een behandeling. Zonder doeltreffende behandeling kan tuberculose dodelijk zijn.

Dankzij de successen van het sterke tbc-bestrijdingsprogramma in Rwanda wees de WHO het laboratorium van het Rwanda Biomedical Centre (RBC) al in 2022 aan als kandidaat-SRL. Het doel was om hiermee ook  Franstalige Afrikaanse landen, waaronder de Comoren en Madagaskar, te ondersteunen.

Het RBC is de centrale uitvoeringsinstantie voor de gezondheidszorg in Rwanda, onder het ministerie van Volksgezondheid, en is een partnerinstituut van het ITG. Van 2021 tot 2025 financierde het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking een programma om de diagnostische laboratoriumcapaciteit, de interpretatie van diagnostische resultaten, bio-informatica, statistische analyse en surveillance te versterken. Dit gebeurde via de uitwisseling van technologie en kennis met het ITG. De officiële erkenning als SRL, was de belangrijkste doelstelling van dit programma. Dankzij deze erkenning zal Rwanda, een land met een gemiddelde tbc-prevalentie dat omringd wordt door landen met een hoge ziektelast, in staat stellen om medicijnresistente tuberculose effectiever te bestrijden, mede door landen in de regio te ondersteunen.

Nália Ismael, hoofd van de afdeling Ontwikkeling van Gezondheidstechnologie bij het INS, zegt: „De erkenning van Mozambique als supranationaal referentielaboratorium voor tuberculose is zowel een erkenning van de wetenschappelijke uitmuntendheid van het land als een blijk van inzet voor de wereldwijde volksgezondheid. Deze prestatie weerspiegelt de toewijding en expertise van onderzoekers en technici. Tegelijkertijd versterkt ze de rol van Mozambique bij het bieden van gespecialiseerde diagnostische ondersteuning aan andere landen, in het bijzonder de Portugeestalige Afrikaanse landen. Door de lokale capaciteit voor hoogwaardige resistentietests te versterken in landen die zwaar getroffen worden door tuberculose, draagt deze mijlpaal bij aan sneller onderzoek naar behandelingen en betere resultaten voor patiënten. Het is een belangrijke stap, zowel op nationaal als op continentaal niveau, die het leiderschap van Mozambique in de strijd tegen tbc versterkt.”

Leen Rigouts, senior onderzoeker en hoofd van het SRL-laboratorium bij het ITG in Antwerpen: „Deze mijlpaal is het resultaat van de gezamenlijke inspanningen en talenten van de onderzoekers in Rwanda en Mozambique. Het ITG is er trots op dat het dit traject heeft mogen begeleiden en ondersteunen. Deze toegenomen capaciteit om hoogwaardige resistentietests uit te voeren in landen waar tbc nog steeds wijdverspreid is, zal het onderzoek naar behandelingen verder ontwikkelen. Daar kunnen patiënten wereldwijd, ook in België, baat bij hebben.”