Beschermen vaccins tegen het Zaïre-ebolavirus ook tegen het Bundibugyo-virus?

Het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) en het Congolese Institut National de Recherche Biomédicale (INRB) starten een studie naar de mogelijke bescherming van reeds goedgekeurde ebolavaccins tegen het Bundibugyo-ebolavirus. De onderzoekers analyseren bloedstalen van meer dan 600 mensen die gevaccineerd zijn tegen het Zaïre-ebolavirus. De eerste resultaten worden binnen twee tot zes maanden verwacht. Het project wordt ondersteund door CEPI (Coalition of Epidemic Preparedness Innovations).

Er bestaat vandaag geen goedgekeurd vaccin tegen het Bundibugyo-ebolavirus. Er zijn wel kandidaat-vaccins in ontwikkeling, maar die zijn nog niet beschikbaar voor gebruik. Tegen het Zaïre-ebolavirus bestaan wel vaccins. Met de EBO-BOOST-BRIDGE-studie willen het ITG en het INRB nagaan of die vaccins ook een immuunreactie opwekken tegen het Bundibugyo-virus.

Bestaande bloedstalen geven onderzoekers een voorsprong

Voor het onderzoek worden bloedstalen gebruikt van meer dan 600 deelnemers die tijdens eerdere vaccinatiecampagnes in de Democratische Republiek Congo (DRC) een goedgekeurd vaccin tegen het Zaïre-ebolavirus kregen. Daardoor kunnen de onderzoekers snel starten zonder eerst nieuwe deelnemers te vaccineren en ze gedurende lange tijd op te volgen. De laboratoriumtesten worden op het ITG en het INRB uitgevoerd.

Betere tests en snellere vaccinontwikkeling

De studie moet meer duidelijkheid geven over de immuunrespons tegen het Bundibugyo-virus, zowel via antilichamen als via cellulaire afweerreacties. De resultaten zullen onderzoekers helpen om laboratoriumtests voor die antilichamen op te zetten. Die tests zijn ook belangrijk voor toekomstige klinische studies. Ze kunnen helpen bepalen welke immuunreacties een vaccin uitlokt en of bepaalde antilichamen samenhangen met bescherming tegen ziekte.

Op langere termijn kunnen de resultaten bijdragen aan de ontwikkeling en evaluatie van vaccins die mogelijk tegen meerdere ebolasoorten beschermen.

Voortbouwend op EBO-BOOST

EBO-BOOST-BRIDGE bouwt voort op de door CEPI gefinancierde EBO-BOOST Fase II-studie. In die studie onderzochten het ITG en het INRB de immuunrespons na hervaccinatie tegen het Zaïre-ebolavirus. De bijbehorende biobank bevat bloedstalen van meer dan 600 deelnemers. Door die bestaande stalen opnieuw te analyseren, kunnen onderzoekers nagaan in welke mate de opgewekte antistoffen ook reageren op het Bundibugyo-ebolavirus.

Versterking van laboratoriumcapaciteit in de DRC

Het project is een van de vier door CEPI gesteunde studies naar mogelijke immuunreacties van bestaande ebolavaccins tegen het Bundibugyo-virus en ontvangt 1,02 miljoen Amerikaanse dollar financiering. Een deel van de financiering versterkt de laboratoriumcapaciteit van het INRB, zodat het volgens dezelfde internationale standaarden kan werken en sneller kan reageren op toekomstige ebola-uitbraken.

Deel van een bredere Europese samenwerking

Dit werk sluit aan bij een bredere Europese samenwerking rond ebolavaccins. In mei 2026 werd binnen de European Vaccine Hub (EVH) een werkgroep van laboratoria voor vaccinimmunologie opgericht om tests voor immuunreacties te standaardiseren. Door dezelfde methoden te gebruiken, kunnen onderzoekers resultaten beter vergelijken en nieuwe ebolavaccins sneller en betrouwbaarder beoordelen.

De studie wordt gefinancierd door de Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) en het Directoraat-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp (DGD).