Be-IMPACT wil malaria bij terugkerende reizigers beter voorkomen en behandelen
Het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) lanceert het be-IMPACT-project, een nationaal initiatief gericht op het stijgende aantal malariagevallen bij terugkerende reizigers en op het toenemende falen van behandelingen, vaak door parasietenresistentie tegen geneesmiddelen. Het ITG werkt daarvoor samen met zeven ziekenhuizen in Vlaanderen, Wallonië en Brussel. Het project loopt tot eind 2028.
Het aantal malariabesmettingen bij reizigers in België is de afgelopen tien jaar verdubbeld, met een piek van 507 gevallen in 2023.
Tegelijk groeit de bezorgdheid over malariaparasieten die resistent worden tegen eerstelijnsbehandelingen.
Be-IMPACT pakt deze uitdagingen multidisciplinair aan, met aandacht voor het gedrag van reizigers, medische opvolging en de malariaparasiet.
"In de acht gespecialiseerde klinieken zien we ongeveer zeventig procent van alle malariagevallen in België," zegt professor Anna Rosanas-Urgell, hoofdonderzoeker van be-IMPACT en hoofd van de Dienst Malariologie van het ITG. "Dankzij de combinatie van klinische, laboratorium- en sociaalwetenschappelijke expertise binnen het ITG kunnen we blinde vlekken aanpakken in preventie, opvolging en resistentie. Zo versterken we de zorg voor malariapatiënten in België."
Onderzoek op drie fronten
Het project focust op drie domeinen. Sociale wetenschappers bestuderen het gedrag en de risicoperceptie van reizigers. Ze onderzoeken waarom sommige reizigers preventieve maatregelen tegen malaria niet of onregelmatig toepassen en bekijken hoe preventie beter kan aansluiten bij hun noden.
Artsen evalueren of de huidige behandelingen nog voldoende effectief zijn. Ze willen de zorg voor malariapatiënten binnen het netwerk op dezelfde manier organiseren en opvolgen.
In het laboratorium analyseren onderzoekers malariaparasieten uit stalen van de deelnemende ziekenhuizen. Dat levert inzicht in hoe vaak behandelingsresistentie voorkomt, welke behandelingen niet meer goed werken en de herkomst van de infectie. Deze informatie is belangrijk bij patiënten zonder recente reis naar een malaria-endemisch gebied (zogenaamde luchthavenmalaria) of met een complexe reisgeschiedenis.
Eerste nationale samenwerking
Voor het eerst werken ziekenhuizen in Vlaanderen, Wallonië en Brussel samen rond malariaonderzoek. Via jaarlijkse workshops met artsen, beleidsmakers en overheidsinstanties willen ze geharmoniseerde preventie- en behandelingsrichtlijnen opstellen.
"In het UMC Sint-Pieter behandelen we jaarlijks meer dan honderd malariapatiënten", zegt dokter Martin Vandeputte. "Die ervaring draagt rechtstreeks bij aan het be-IMPACT-project en versterkt de kwaliteit van de gegevens. Dankzij het nationale netwerk kunnen we de zorg consistenter en effectiever maken."
Aan het be-IMPACT-netwerk nemen deel: het Instituut voor Tropische Geneeskunde, UZ Antwerpen, UZ Gent, UZ Brussel, UMC Sint-Pieter en UMC Saint-Luc in Brussel, CHU Sart-Tilman in Luik en CHU Humani – Marie Curie in Charleroi.
Be-IMPACT wordt gefinancierd door het departement WEWIS van de Vlaamse overheid.
Richting malaria-eliminatie
"We hebben duurzame financiering en veel politieke wil en afspraken nodig. De inspanningen moeten worden voortgezet totdat malaria is uitgeroeid. Als je stopt, gaat alle vooruitgang verloren.” Anna Rosanas-Urgell deelt haar persoonlijke ervaringen en inzichten uit de voortdurende strijd tegen malaria in het derde seizoen van onze ITG-podcast Transmission.
Spread the word! Deel dit artikel op