Fresh Off The Journal: februari 2026

Dengue diagnosticeren is moeilijk in regio's waar meerdere virussen tegelijk circuleren en waar diagnostiek beperkt is. Samen met het Instituto de Medicina Tropical Alexander von Humboldt in Peru onderzochten onderzoekers 271 koortspatiënten tijdens een dengue-uitbraak met behulp van klinische evaluaties, sneltesten, ELISA en een nieuw geïmplementeerde multiplex-PCR. De PCR-test bleek zeer nauwkeurig en presteerde beter dan de andere methoden. De studie toont aan dat geavanceerde moleculaire diagnostiek ook in regionale ziekenhuizen kan werken, wat snellere en betrouwbaardere diagnoses mogelijk maakt en de uitbraakrespons verbetert.

Hauner, A., Aroni-Sierra, J., Merino, X., Villa, C., Torres, F., Lagatie, O., Talledo, M., Ariën, K. K., & Falconi-Agapito, F. (2026). Assessing the diagnostic performance of clinical, serological and molecular approaches to improve dengue case detection in the Peruvian Amazon. PLOS Neglected Tropical Diseases, 20(2), e0013984. https://doi.org/10.1371/journal.pntd.0013984

Ongeveer de helft van de mensen met een chikungunyabesmetting ervaart langdurige gewrichtspijn, zelfs nadat het virus verdwenen is. ITG-onderzoekers onderzochten, samen met partners in Cambodja en aan de Universiteit Antwerpen, CD4-T-cellen zes maanden na infectie. Ze identificeerden een terugkerende immunologische 'vingerafdruk' in de receptoren van de cellen. Die kwam vaker voor bij vrouwen en wijst mogelijk op een geslachtsgebonden immuunachtergrond, wat kan helpen om mensen met een hoger risico op chronische klachten te identificeren.

Bartholomeeusen, K., Affaticati, F., Willems, B., Dhondt, E., Bartholomeus, E., Maestri, A., LY, S., Duong, V., Ogunjimi, B., Meysman, P., Laukens, K., Cantaert, T., & Ariën, K. K. (2026). Identification of a TCR signature in peripheral blood derived CD4+ T cells, associated with chronic chikungunya disease (CCD), suggests a conducive, female-biased, background immune profile. Frontiers in Immunology.
https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2026.1739100/abstract

Koorts kan in de Democratische Republiek Congo op verschillende ziekten wijzen, waaronder slaapziekte (HAT), die dodelijk kan zijn als ze niet wordt opgespoord. Onderzoekers valideerden een cartridge-gebaseerd staal-tot-resultaat-platform dat HAT, dengue, chikungunya en gele koorts kan detecteren. Na een korte training werd het systeem in Kimpese geïmplementeerd. Alle patiënten testten negatief, maar de studie toont aan dat de werkwijze haalbaar is en dat open, flexibele diagnostische systemen slaapziektesurveillance versterken en eliminatie ondersteunen.

Hauner, A., Lusala, S. M., Rogé, S., Van Reet, N., Cnops, L., Da Luz, R. I., Van Esbroeck, M., Kapandji, M., Kuamfumu, M. M., Kiabanzawoko, O., Phanzu, D. M., Verlé, P., Ahuka-Mundeke, S., & Ariën, K. K. (2026). Development and validation of a sample-to-result real time multiplex RT-PCR test for human African trypanosomiasis and arboviral febrile illnesses in the Democratic Republic of the Congo. BMC Infectious Diseases. https://doi.org/10.1186/s12879-026-12550-0

Hoe stop je hondsdolheid in gebieden waar toegang tot zorg beperkt is? In de regio Mara in Tanzania testten onderzoekers een strategie gebaseerd op continu massavaccinatie van honden op gemeenschapsniveau. Door gratis, frequente vaccinatiecampagnes in kleine dorpsdelen te combineren met sterke lokale betrokkenheid, verbeterden toegang en deelname. De studie identificeerde factoren die deelname bevorderden, zoals gratis vaccins en lokale klinieken, en obstakels zoals lange afstanden, moeilijk handelbare honden en conflicten met dagelijkse werkzaamheden.

Duamor, C. T., Wyke, S., Hampson, K., Cleaveland, S., Mpolya, E., Kreppel, K. S., Lugelo, A., Changalucha, J., Lushasi, K., Czupryna, A., Sambo, M., & Lankester, F. (2025). Factors that Influenced the Delivery of a Community-Based Continuous Mass Dog Vaccination Approach in the Mara Region of Tanzania. Frontiers in Tropical Diseases, 7. https://doi.org/10.2139/ssrn.5234424

In prenatale klinieken in Nigeria introduceerden zorgverleners intraveneus ijzer als alternatief voor orale supplementen bij de behandeling van bloedarmoede tijdens de zwangerschap. Enquêtes in elf gezondheidsinstellingen toonden een hoge initiële waardering, en het vertrouwen groeide naarmate zorgverleners meer ervaring opdeden. De aanvaardbaarheid nam duidelijk toe en de haalbaarheid verbeterde geleidelijk. De percepties waren vergelijkbaar tussen verschillende functies en instellingen, wat erop wijst dat intraveneus ijzer kan worden geïntegreerd in routinematige prenatale zorg, ondanks enkele praktische uitdagingen.

Akinajo, O. R., Banke-Thomas, A., Annerstedt, K. S., Beňová, L., Adelabu, Y. A., Sam-Agudu, N. A., & Afolabi, B. B. (2026). Intravenous iron for anaemia in pregnancy: A quantitative study of acceptability and feasibility of its integration into routine antenatal care practice in Nigeria. PLOS One, 21(2), e0328239. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0328239

In veel landen hebben kinderen nog steeds moeilijk toegang tot gecontroleerde geneesmiddelen voor pijn, epilepsie en andere ernstige aandoeningen. Families lijden onder angst en complexe regelgeving, terwijl zorgverleners vaak geen geschikte geneesmiddelen voor kinderen hebben. Ervaringen uit Oeganda, India en Costa Rica tonen dat vooruitgang mogelijk is wanneer systemen prioriteit geven aan kinderen. Op basis van deze ervaringen stellen de auteurs een praktisch beleidskader voor dat overheden kan helpen om beleid, bevoorrading en zorg te versterken, zodat toegang tot deze geneesmiddelen betrouwbaar en veilig wordt.

Tarrafeta-Sayas, M.-B., Maser, B., García-Quintero, X., Rayala, S., Gutiérrez, H. M., Downing, J., Namisango, E., Anghelescu, D., Cheng, L., Doherty, M., Gafer, N., Lawler, K., McNeil, M. J., Rana, S., Zhai, X., Gui, Q., Oei, J.-L., Sáenz, E., & Ravinetto, R. (2026). Children’s access to controlled medicines: policy lessons, intervention priorities, and a framework for action. The Lancet Child & Adolescent Health. https://doi.org/10.1016/s2352-4642(25)00375-x