"Dit onderzoek zal een veel grotere impact hebben op de mensen in Tanzania dan het doctoraat dat ik heb behaald op mij."
Header: prof. dr. Lenka Beňová en dr. Amani Kikula
Amani Kikula's academisch traject begon met enkele gespecialiseerde cursussen aan het ITG. Onlangs verdedigde hij zijn doctoraat met als titel 'Het optimaliseren van screening voor zwangerschapsdiabetes in eerstelijnszorgfaciliteiten in Tasmania'.
Hij werkt als gynaecoloog in het Muhimbili National Hospital in Dar es Salaam, is senior docent aan de Muhimbili University of Health and Allied Sciences en onderzoeker op het gebied van reproductieve gezondheid.
Hoe kwam je in contact met het ITG?
AMANI: Toen ik in de laatste maanden van mijn masterprogramma aan de Muhimbili University zat, stelde prof. Andrea B. Pembe me voor aan prof. Lenka Beňová, die aan het ITG de Dienst Maternale en Reproductieve Gezondheid leidt. Ze e-mailde me over de mogelijkheid om te werken aan een moeder-gezondheidsproject in Tanzania dat al gepland was. Ik ontmoette Lenka voor het eerst persoonlijk in februari 2020, toen ik naar Antwerpen kwam voor de cursus Qualitative and Mixed Methods in International Health Research course (QMM) om mezelf zo goed mogelijk voor te bereiden op dit project.
Wat motiveerde je om in te gaan op Lenka's aanbod? Kende je het ITG voordat zij contact met je opnam?
AMANI: Ik kende het ITG niet voordat ik aan Lenka werd voorgesteld. Ons eerste e-mailgesprek voelde persoonlijk aan, want ze vroeg naar mijn familie (niemand op het werk had ooit iets over mijn familie gevraagd). Ik vond haar bijzonder, ze gaf me vertrouwen in het ITG. Toen ik begon te lezen over het ITG, was ik er al snel van overtuigd dat ik deel wilde uitmaken van die gemeenschap. Op dat moment was onderzoek nog nieuw voor mij en probeerde ik een balans te vinden tussen mijn klinische opleiding en volksgezondheid.
Hoe heb je in de daaropvolgende jaren samengewerkt met het ITG?
AMANI: Toen ik aan Lenka werd voorgesteld, was er een lopend onderzoek om een protocol op te stellen en in te dienen over maternale gezondheid in Tanzania. Na het afronden van de QMM-cursus leidde ik de coördinatie van het veldwerk en de dataverzameling in Tanzania. Dit leidde tot een ander project in Tanzania: het ondersteunen van het prenatale zorgproject van Aline Semaan, een onderzoeker bij het ITG. We werkten samen aan verschillende manuscripten.
Wat deed je besluiten om je aan te melden voor een PhD aan het ITG? Hoe verliep dat proces?
AMANI: Tijdens mijn masteropleiding ontwikkelde ik al een interesse in het combineren van onderzoek met klinische praktijk. Na het volgen van cursussen bij het ITG en MUHAS over de fundamenten van onderzoek, onderzoeksprojecten in Tanzania en de projecten met Aline, realiseerde ik me dat het zinvoller was om een PhD programma te volgen. Toen ik in februari 2020 in Antwerpen was, bezochten Lenka en ik het ziekenhuis in Mechelen. Het was een openbaring om te zien hoe anders de verloskamer was vergeleken met die in mijn thuisland. In de trein terug naar Antwerpen vroeg ik aan Lenka of ze bereid was mijn voorgestelde PhD concept te ondersteunen (ik was al een paar maanden in mijn notitieboekje aan het krabbelen over wat ik wilde doen). Lenka antwoordde: “Dit is geweldig Amani, stuur het maar per e-mail en ik zal je zeker ondersteunen”.
In de volgende twee jaar ontwikkelden de krabbels in mijn notitieboek zich tot een volledig voorstel. Ik volgde een tweede gespecialiseerde cursus aan het ITG: Write your paper based on DHS data on reproductive and child health. Het resultaat van deze cursus, een gepubliceerd manuscript, vormde één van de hoofdstukken van mijn proefschrift. Ik ontving de competitieve DGD PhD sandwich scholarship, die in januari 2023 van start ging.
Lenka was tijdens het hele begeleidingsproces van onschatbare waarde voor mij: ik kon mijn kennis delen, ze daagde me uit om beter te worden en ze hielp me om me voor te bereiden op het PhD-programma.
Over de DGD-studiebeurzen
Het Belgische Directoraat-generaal voor Ontwikkelingssamenwerking (DGD) biedt studiebeurzen aan voor studenten uit lage- en middeninkomenslanden (LMIC). Aanvragers moeten staatsburger zijn van een LMIC en daar ook effectief wonen. Het merendeel van de beurzen, maar niet alle, wordt toegekend aan staatsburgers uit de landen die door het DGD als prioritaire landen worden aangeduid.
Hoe heeft de DGD beurs je academische en professionele pad beïnvloed?
AMANI: Het ITG is een diverse, rijke ‘globale academische gemeenschap’. De DGD-beurs stelde me in staat om met briljante mensen kennis te delen, te discussiëren en samen te werken. De DGD-beurs opende veel deuren: promotie aan mijn thuisinstelling, een opleiding in een andere cultuur en omgeving, wat mijn kennis verbreedde, en het opbouwen van professionele relaties.
Het ITG is mijn professionele familie geworden. Ik hoop en kijk ernaar uit om in de toekomst met het ITG samen te werken.
"Het ITG biedt een fantastisch en unieke professionele omgeving voor elke beginnende onderzoeker in de volksgezondheid om te groeien en te dromen van nog hogere academische niveaus."
Dr. Amani Kikula
ITG-DGD-beursstudent
Hoe zal jouw onderzoek volgens jou bijdragen aan de gezondheidszorg in uw thuisland?
AMANI: De resultaten van mijn doctoraat hebben ertoe geleid dat ik betrokken werd bij het team dat de herziening van de nationale richtlijn voor moederzorg (richtlijn prenatale zorg) coördineert. Het team zal een herziene screeningsmethode voor zwangerschapsdiabetes (GDM) voorstellen om in Tanzania te worden geïmplementeerd. Dit zal een veel grotere impact hebben op de bevolking van Tanzania dan het doctoraat dat ik heb behaald heeft op mij.
Ik ben van plan mijn werk over diabetes mellitus verder uit te breiden via een postdoc en te onderzoeken hoe de zorg voorbij GDM-screening in Tanzania kan worden verbeterd.
Wat zou je zeggen tegen iemand die nog aan het begin van een doctoraat staat?
AMANI: Een PhD is zoals een marathon. Consistente inspanning gedurende het traject, gecombineerd met geweldige ondersteuning, maakt het makkelijker. Het ITG biedt een fantastisch en unieke professionele omgeving voor elke beginnende onderzoeker in de volksgezondheid om te groeien en te dromen van nog hogere academische niveaus.
Meer weten over Amani?
Amani won in 2025 de prijs 'Jonge en veelbelovende onderzoeker in verloskunde en gynaecologie' van AGOTA (Associatie van Gynaecologen en Verloskundigen in Tanzania). Hij heeft verschillende artikelen geschreven en presenteert regelmatig op platforms van hoog niveau, zoals de AlignMNH-conferentie in Nairobi (maart 2026) en een besloten forum op uitnodiging in Stockholm. Hij is momenteel vicevoorzitter van de Associatie van Gynaecologen en Verloskundigen in Tanzania.
Spread the word! Deel dit artikel op